talk is fine

Midnight in Paris - Josephine Baker

2012-02-12T10:21:00.005+02:00

Josephine Baker, bir dansçı ama en sınır tanımazlarından; 20'lerin Parisinin tozunu atmaya dans ederek başlıyor. Irkçılığa karşı aktivistlik yılları, şarkıcılık ve her biri romanlara sığmayacak 7 evlilik sonradan geliyor. Siyah Venüs olarak adlandırılmasına yol açacak cüretkar gösterisi, kostümünün muzlardan oluşmasından mütevellit, "Banana Show" olarak da bilinirmiş. Önce Paris'e, sonra bütün dünyaya kadının kendi vücudu üzerindeki hakları hakkında pek çok şey öğretmiş, İkinci Dünya savaşı zamanında Almanlara karşı "vatanım" dediği Fransa adına casusluk yapmış, zamanla Amerikan vatandaşlığını Fransız vatandaşlığına geçmek üzere terk etmiş. Erkekler kadar kadınları da kendine aşık etmiş, "siyah" ve "kadın" olmanın yaratabileceği her çeşit olumsuz etkiyi özenle bertaraf etmiş.

Filmde, tek bir sahnede dans ederken görüyoruz kendisini, figürleri müstesna, kostümü 20'lere dair güzel olan ne varsa içeriyor. Fonda "La conga blicoti" çalıyor, bizzat Josephine Baker'ın sesinden dinliyoruz, ah 20lerde Paris'te yaşamak vardı diye iç geçiriyoruz.

PS: Kendisini dans ederken izlemek isterseniz youtube'da bir şeyler bulmak mümkün.

Midnight in Paris - Ernest Hemingway

2012-02-08T13:09:00.006+02:00

Woody Allen, Paris'te Shakespeare & Co. isimli o rüya sarayını, yer yüzünün en güzel kitapçı dükkanını ziyaret ettiğinde eline geçen "A Movable Feast" kopyasını bir solukta okumuş, sonra da oturup "Midnight in Paris"i yazmış olabilir mi? Bence olabilir. Daha doğrusu, ben öyle olduğunu düşünmekten çok zevk alıyorum. Küçücük bir kitap "A Movable Feast". (Yazar, burada şehri bir ziyafete benzetiyor) Hemingway'in 20lerin başında, çok fakir, çok aşık ve çok mutlu olduğu zamanlarda tuttuğu günlüğünün kitaplaştırılmış hali "A Movable Feast". Ne kadarı kurgu, ne kadarı gerçek, ne kadarı 20lerde yazılmış haliyle kalmış, ne kadarı Hemingway ünlü olunca elden geçirilip allanıp pullanmış, o biraz şaibeli olsa da; edebi bir ziyafet. Filmde, şarabın iyisini içip kadının güzeliyle meşk eden, çapkın, maceraperest ve bıçkın Hemingway, kitaplarından alışık olduğumuz tonunu koruyor. Bence Woody Allen'ın en güzel numarası Hemingway'in yazdığı gibi yaşadığını varsaymak oluyor. Bir yazar olarak yapabileceğiniz en büyük hata da, Hemingway'den akıl almaya çalışmak olduğunu öğrenmek yanımıza kar kalıyor. Hemingway’le Fitzgerald’lar arasındaki dinamikler ve diğer leziz edebi dedikodular için, hayattan çok şey bekleyen edebi dehanın gençlik günlerine tanıklık etmek için ve Hemingway’in anlatmaktan neredeyse kaçındığı, umut dolu küçücük aşk hikayesinin izini gündelik detaylardan sürebilmek için kitabı da filme katık edebilir, şenliği ikiye katlayabilirsiniz.

“If you are lucky enough to have lived in Paris as a young man, then wherever you go for the rest of your life, it stays with you, for all of Paris is a moveable feast.”
~Ernest Hemingway

Midnight in Paris - Zelda & Scott Fitzgerald

2012-02-08T12:43:00.000+02:00

The Great Gatsby, Tender is the Night ve the Beautiful and the Damned gibi başyapıtların arkasındaki fırtınalı aşkın iki yakası; birbirlerinin karşılıklı felaketinin müsebibi ve Jazz döneminin yıldız çifti Scott & Zelda Fitzgerald, filmde ilk karşılaştığımız efsaneler aynı zamanda.

"Amerika'dan sayarsan, Alabama"dan çıkma Zelda ışığıyla, zekasıyla, yeteneği ve hayatının son günlerine kadar peşini bırakmayan kendi şeytanlarıyla Fitzgerald'ı bitmeyen bir aşkla kendine bağlarken, ikisini de nasıl bir kötülük yaptığını biliyor olabilir miydi? Zaten alkolizme eğilimi olan Fitzgerald, 20lerin Paris'inin hareketli parti atmosferinde Zelda'nın hızına ayak uydurmaya çalışırken düştüğü kör kuyulara düşmese, Zelda yavaş yavaş, ama göstere göstere aklını kaybetmese acaba o büyük Amerikan romanları yazılır mıydı acaba? Midnight in Paris'te uyumsuzlukları her hallerinden belli olan herhangi bir Amerikalı çift gibi yaklaşılsa da kendilerine; Zelda'nın salıncaklı ruh hali, Scott'ın Zelda karşısında ne yapacağını bilememesi çiftin trajik hikayesine aşina olanlara bir şeyler ifade edecektir. Rengarenk tüyleri ışıkta renk değiştiren bir kuş gibi uçucu ve kırılgan Zelda ve onun ışığından gözünü alsa bile aklını alamayan Scott'ın hikayesi neresinden baksan büyük bir trajedi. Ama bu filmin konusu değil, iyi ki...

Midnight in Paris - Neydi şu restoranın adı?

2012-02-08T12:37:00.001+02:00

Polidor. Restoranın adı Polidor'du. Baş kahramanımız Gil'in eşekten düşmüş karpuza döndüğü o müthiş sahne, Polidor isimli, fena halde dumanaltı bir cafe-restaurant'a geçiyordu.

Ertesi sabah aynı noktaya döndüğünde, restoranın yerinde bir çamaşırhane olduğunu görüyor.

Oysa ki, olur da Paris'e yolunuz düşerse, Polidor nam restoranı, şu adreste bulabilir, şaraplarından içerek kendi gece yarısı Paris düşünüzün içine yuvarlanabilirsiniz.

Belki de Woody Allen, temaşalı filminden ve afilli karakterlerinden kamaşmış gözlerimizin önüne bir perde çekip gerçek Paris'i kendine saklıyordur, kim bilir?

Midnight in Paris - Monet ile başlıyoruz

2012-02-03T15:38:00.009+02:00

Midnight in Paris'le ilgili laflar hazırladım sizlere. Bugün burada başlayalım bakalım, nereye varacağız.

Monet, ölene kadar belki de yüzlerce kez aynı şeyleri çizdi, nilüferler ve de onların yüzdüğü suyun üstündeki bulutların yansımalarını.... Her gün aynı yere gidip, aynı çiçekleri çizse de, her seferinde yeni bir resim üretmeyi başardı üstelik.

Woody Allen, Allah uzun ömürler versin, beyaz perdemizden eksik etmesin, senelerce aynı şeyi anlattı aslında, birbirleri için uygun olmadıkları ilk andan belli olan beyaz, burjuva Amerikalı çiftleri ve onların "zengin adam" dertleri... Bu kez hikayemiz, Woody Allen'ın Avrupa turnesine denk geliyor, olaylar, Paris'te geçiyor. Her sene aynı filmi çekse de, her seferinde çok değişik bir film ortaya çıkıyor.

we called her Madam Bijou...

2011-12-13T20:20:00.006+02:00

Geçenlerde kendime bir kıyak geçtim, gecikmiş bir doğum günü hediyesi olarak Brassaï'nin Paris fotoğraflarının toplandığı, nefis bir Taschen kitabı aldım.

Midnight in Paris'in ve Hugo'nun büyük ölçüde katkıda bulunduğu bir Paris özlemi içindeyim, şehrin kendisine pek ayılıp bayılmamış olsam da, sinemasal ve fotojenik tarafına hasret çekmekteyim. Neyse bu başka mesele... Brassaï'nin Paris'in namının alıp da yürümesine katkısı yadsınmaz bu fotoğraflarından birine, geçtiğimiz yaz gezme fırsatı bulduğum, Macar fotoğraf sanatıyla tanışmamın da vesilesi Eyewitness sergisinde de rastlamıştım. (Buradan yetkililere seslenmek gibi olmasın ama keşke birileri İstanbul'a da getirse bu kendi küçük ama etkisi büyük fotoğraf sergisini.)

Dikkatli sinema izleyicileri ise kendisini Titanic'ten hatırlayacaklardır.

Hani Jack ve Rose'un birbirlerini daha yakından tanıdıkları o ünlü güvertedeki yürüyüş sahnesinde; Jack Paris'teki günlerinden, bohem çevrelerden ve Paris'in diğer şahane tuhaflıklarından bahsederken, bir resim çıkarıp gösterir Rose'a. Madam Bijou diye adlandırmayı seçtiği bu yaşlı alkolik teyzenin, sahip olduğu her mücevheri takarak, her gece aynı barda oturup içerken yıllar önce kaybettiği aşkını beklediğinden dem vurur. Aynı anda Jack resme, Rose ise Jack'e bakmakta; geri dönüşü olmayacak bir şekilde aşık olmaktadır. Kate Winslet'ın mükemmel kompozisyonundaki en güzel anlardan biridir üstelik. Bütün o koşuşturmanın arasında bir nefeslik mola, çok insani bir sessizlik anı. "Tanrı vergisi bir yeteneğin var" der hayranlıkla. "İnsanları(n içlerini) görüyorsun". Jack kafasını resimden kaldırıp gülümser... Gerisi tarih zaten, olaylar gelişiverir.

Bu rastlantıdaki tek pürüz ise; Titanic'in Nisan 1912 yılında tarih perdesinden silinmesi, oysa ki Brassaï'nin kayıtlarına göre Madam Bijou'nun 1932 yılında hala Paris'teki Bar de la Lune'de oturuyor olması. 1910lu yılların başında; hal-i hazırda yaşlı ve bitkin bir alkolik olan Madam'ın 20 yıl daha aynı hayatı sürdürebildiğine inanabiliriz tabii. Ama öte yandan James Cameron'ın Jack için uygun gördüğü Paris, Belle Epoque'un o çok bohem Paris'inden çok savaş, sefalet ve yoksulluktan fazlasıyla nasibini almış, küreselleşme ve sanayileşmenin hırpaladığı, iki savaş arası Paris'i de olabilir. Sonuçta, Titanic de, tam da bu meselelerden beslenen bir yapıda, o çok eski usul aşk hikayesini gelir adaletsizliği, sınıfsal ayrımcılık ve buharlı motorun başımıza açtığı diğer dertlerden çatılmış bir çerçeveden anlatıyor. Hayhay, pekala James Cameron'ınki kifayetsiz bir hiçe sayma, seyircinin okur yazarlığını küçümseyen, "aman canım, nereden bulup da çıkaracaklar Brassaï'yi sanki" Adam, sen de'ciliği de olabilir. Ama deli gönlüm, bazen her şeyin bir sebebi olsun istiyor. Misal Titanic'in Nisan ayında elden geçirilip 3D yapılmış kopyası, daha da çok para kazanmak için değil, sadece ben ergenliğime dönebileyim, 15 yaşımdaki halimle oturup filmi bir kere daha sinemada seyredeyim diye beyazperdede arz-ı endam edecek zannediyor.

uyku vakti

2011-09-11T00:44:00.003+03:00

Açık ara en sevdiğim film blog'u The Film Experience, saat farklılığından dolayı ben uyurken çalışıyor. Dolayısıyla uykudan uyanmayı pek tatlı bir şeye dönüştürebiliyor. Bu şukela fotoğrafı da zat-ı şahanelerinden çaldım. Postanın orijinaline şuradan ulaşabilir, kıymetli vaktinizin bir bölümünü Nathaniel ve saz arkadaşlarına gönül rahatlığıyla ayırabilirsiniz.

2011-09-10T23:55:00.004+03:00

George Clooney, burada bahsetmeyi en sevdiğim adamlardanmış, basit bir arşiv taramasıyla fark ettim. Nasıl olmasın, ilk bakışta insanın içini ısıtan, çapkın gülümsemesi, her filminde özenle baştan yaratılan star personası, Darfur meselesinde şöhretini kullanma / bu yolla biraz daha pekiştirmede gösterdiği başarısı, her biri kendi alanında takdire şayan yönetmenlik denemeleri, her çeşit festival, kırmızı halı, film galasında bize hatırlattığı o eski usul, Cary Grant, Gary Cooper yakışıklılığı, komediye ayrı (Oh Brother Where Art thou?), karanlık dramlara ayrı bir tat veren leziz oyunculuk yeteneği, ama en çok da bütün bu özelliklerini birleştiren, kendisinin nerede bittiğini, karakterin nereden başladığını ayırt edemediğimiz beyazperde karakterleriyle her zaman gümüş perdemizin kır saçlı prensi, en yakışıklı iyi niyet elçisi ve tabii, gişenin olduğu kadar bağımsız yönetmenin de dostu, tam bir film yıldızı kendisi… Bence Clooney’nin en iyi beş hali;

1- Up in the Air: Ryan Bingham (En iyi erkek oyuncu Oscar Adaylığı)

2- Out of Sight: Jack Foley

3- Oh Brother ,Where art thou?: Everett

4- Ocean’s Eleven: Danny Ocean

5- Syriana: Bob Barnes (En iyi erkek oyuncu Oscar ödülü)

Bu listeyi alt üst edebilecek bir, değil tam iki tehlike(!) bu yıl sinemalarımıza uğrayacak. İlki, Amerika başkanlığına oynayan bir senatör adayını canlandırdığı, yönetmenliğini bizzat kendisinin yaptığı “Ides of March”. Filmin asıl lokomotifi Ryan Gosling olsa da, Clooney perdedeyken başka yere bakmak pek mümkün değil, malumunuz. İkincisi ise, Alexandre Payne’in yeni filmi olmasıyla bile yeterince izlenmeyi hak ederken, Clooney’nin baş rolüne gelmesiyle iyice tadından yenmez olan “The Descendants”. Görücüye çıktığı festivallerde hem yönetmeni, hem de başrol oyuncusu adına bir olgunlaşma hikayesi olarak takdir gören the Descendants, Clooney’nin - belki de ilk kez - sıradan bir ölümlüyü canlandırmasına tanık olacağız. Telluride Film Festivalinde bir kariyer ödülü alarak sezonu hızlı açan Clooney’e, bu film sezonunda, öyle bir şey mümkünse eğer, doyacağız. Sizi bilmem ama, ben Clooney'le açılan sinema sezonuna hevesle girerim arkadaşlar, gazamız mübarek olsun.

Martha Marcy May Marlene

2011-09-10T23:06:00.001+03:00

Martha Marcy May Marlene, kim olduğunu bilen, bildiğini sanan, arayıp da bulamayan, bulup da bulduğundan memnuniyetsiz olan herkesin bir nebze bağlantı kurabileceği bir paranoya hikayesi... En azından fragmanlarından ve yayınlanmış kısacık sahneden öyle gözüküyor. Başrolündeki Elizabeth Olsen’a, şimdiden önümüzdeki on yılın en umut vaat eden aktris’iymiş gibi davranılması da cabası. Winter’s Bone ile kalbimize korku tohumları ekmeyi başarmış John Hawkes’ın başka bir karanlık adama can veriyor olmasıyla, inanç, cinsel uyanış ve kişisel aydınlatma etrafında dönen tekinsiz senaryosuyla ve basınla paylaşılan 3-5 karesinden bile kurduğu sağlam atmosferi açık eden görsel dünyasıyla yeni sezonun en dikkate değer filmlerinden. Güzel ülkemin sinema salonlarına da bekleriz.

Adele; bir gün de bize gelsen...

2011-06-24T16:29:00.006+03:00

Eminim "Rolling in the Deep"i ve muhteşem klibini bir yerlerde görmüşsünüzdür. Ayıptır söylemesi, bir aydır üstümde dolaşan az buçuk melankolik bulutlara katkısı yadsınmaz, muhteşem bir albüm Adele'in 21 yaşının eseri "21". Günlerdir başa alıp alıp tekrar dinliyorum, üstelik şiddetle de tavsiye ediyorum.

Yağmurlu havada misal, başınızı cama yaslayıp dinleyiniz, alnınızda ateşli bir başa konulan mendilin serinliği.Hava güneşli olsun, kuma uzanıp sesini açınız, mümkünse Adele'le birlikte "But I set fire to the rain,/Watch it pour as I touched your face" diye bağırınız.

Taksim'den geç vakit eve dönerken misal; saçma sapan bir iş yemeğinden "Then I went on home to my skyscrapers / Neon lights and waiting papers /That I call home / I call it home" desin Adele kulağınıza; taksiciden mendil istemek zorunda kalınız.

Kendi adıma, Adele bir yandan piyanosunu çalsın, bir yandan kaçmış fırsatlardan, kırılmış kalplerden, bitmiş ama unutulmamış eski gönül yaralarından dem vursun mırıl mırıl, "yaptım, ama bir sor niye yaptım" tadında itiraflarını sıralasın, "yok öyle yağma, kendimi hırpalatmam sana daha fazla" diye bir de posta koysun, çığlık attığında bile yormayan, boğmayan sesiyle, bir akşam bize çaya gelsin, işten güçten, genel hal ve gidişten ve pek tabii kalp meselelerinden bahsedelim, ben o günü boşa geçmiş saymam misal. Öyle yani.

Bihaberseniz zat-ı şahanelerinden, yaşına başına bakmadan piyanosuyla harikalar yaratan bu genç kadından; tahribat gücü yüksek bir başlangıç olarak aşağıdaki videoyu üstünüzde deneyebilirsiniz ;ya da daha akıllıca bir şey yapıp uzak durabilirsiniz.

Bir de bu var tabii, daha az bilinen ilk albümü; 19.

Hamiş: Bahsetmiş miydim acaba, bu blogun bir kardeşi var; şurada O dururken bana düşmez tabii müzik tavsiyesi vermek, ama yeri gelmişken, kendisine de selam eder, "kara bulutları dağıtacak, neşeli bir şeylerin varsa, kendine saklama güzel kardeşim" demeyi bir borç bilirim.

Black Swan

2011-06-14T15:52:00.003+03:00

Velázquez’in Rokeby Venüs’ünü bilenler bilirler, halen Londra’da National Gallery’de arz-ı endam eder kendileri. Pembe bir divana, bembeyaz sırtını cömertçe seyirciye sunar gibi sere serpe uzanmıştır Venüs. Küçük sevimli bir meleğin tuttuğu aynada kendine bakar, amma ve lakin vücudu konusundaki cömertliğinden eser yoktur aynada. Yansıma pusludur, Venüs’ün yüzünü bize bahşetmez. Ayna, aslında sırdır, sırlıdır, gizini açık etmez.

Black Swan’de Nina (Natalie Portman), orta yerinden ikiye ayrılmadan, kendi içinden bir diğer Nina çıkarmadan önce de, aynalar sırdır, sırlıdır. Ya da belki, sır Nina’nın gözündedir, aynaya baksa da, kendini göremez. Bu anlamda Black Swan bir “sınırları zorlama” hikayesi olduğu kadar, kendi içine bakma, içinden çıkan şeyle, belki de o şeyin nezdinde tüm kadınlık halleriyle barışma filmidir de. Hikaye, ötekinin ortaya çıkmasıyla başlar. Metroda uzaktan Lily’i gören Nina, tedirginlikle topuzuna dokunur. Fonda çılgın kanat sesleri. Lily’den korkusu, kendinden korkusudur Nina’nın. Olmak istediği şey olmadığı hissine bir kere kapılanın kolay kolay çıkamayacağı çılgın sarmal, Nina’yı sıkıştırmaya New York metrosunda başlar.

İşin doğrusu; annesinin küçük kızı değildir artık Nina, Ama öte yandan hayatını vücudu sayesinde kazanan bir dansçıdan beklenebilecek kadar vücuduna aşina da değildir. Mizo-can koreografının kendisine dokunmasını önererek tetiklediği gecikmiş ergenlik dönemi, -evlerden uzak- kendisi, rakibi ve arzu nesnesi arasındaki sınırlar bulanıklaştıkça daha da zorlaşır. Filmin finali düşünüldüğünde çemberin tamamlanması, kanın akmasıyla mümkün olur. Arada gördüklerimiz, çılgın kanat sesleri misal ve hatta oyuncak ayıcık katliamı, büyümenin getirisi, bir nev-i menstural sancının görselleştirilmesi sayılabilir.

Cinsi latifin her gün geçmesi gereken karanlık sokak araları, kabus yüklü, bayılmaya benzer, dinlenme nedir bilinmeyen uykularla bezeli geceleri ve aslında hiç bahsedilmese daha iyi olacak bütün yetersizlik hislerini ışık oyunları, tüller ve pullar kadar, karanlık, duman, kan ve terle de anlatan, Natalie Portman’ın incecik omuzlarının performans endişesiyle eğrilmesinden sadistçe bir zevk alan, herhangi bir konuda mükemmelliğe ulaşmanın ancak başka her şeyi ikincil addetmekle mümkün olduğunun altını kalınca çizen “Black Swan” o yüzden hem karanlık bir peri masalı; hem de bir nev-i modern zaman farsı. Natalie Portman’ın performansı da bu anlamda filmin dokusuna çok uyumlu bir hal alıyor, komik duruma düşmekten korkmadan, fiziksel ve duygusal olarak hiçbir şekilde elini korkak alıştırmadan, tabiri hoş görün, döktürüyor.

Darren Aronofsky, kameranın olanaklarını en iyi şekilde kullanan bir virtüöz, iyi bilinen bir hikayeyi alıp onu senenin en orijinal işlerinden birine çeviren bir hikaye anlatıcısı, insan doğasını, özelikle de kadın zihnini çok iyi tanımış bir insan sarrafı, filmi de her karesiyle bir Aronofsky filmi. Filmin sonunda Nina’ya “İşte, mükemmel oldu” dedirtirken, sahne ışıkları son kez parlayıp da alkış sesleri yükselirken, perde de Darren Aronofsky’nin adı görünüyor, ne yalan söylemeli, alkışları da, sahne ışıklarını da Aronofsky ve ekibi sonuna kadar hak ediyor.

Hamiş: Rokeby Venüs’ü yetmişli yıllarda, feministler tarafından saldırıya uğrayıp parçalandı. Kadın vücudunun metalaştırılmasına karşı bir hareketin eylemi olarak ilgili kaynaklarda yerini aldı. Heyhat, yıl 2010 ve bir “kendi içine bakma filmi” olarak takdire şayan Black Swan; “lezbiyen sevişmeli” film olarak pazarlandı. Eh, bu da zamanın ruhu olsa gerek.

Happy B'Day, James Franco!

2011-04-19T16:24:00.004+03:00

"You want more?"

Evet James, lütfen, birazcık daha; Pineapple Express'in kafası güzel kahramanından, "127 Saat"in tek kişilik gösterisine, Spider-Man'in kankasından esas kötü adamına, ve hatta General Hospital'daki kısacık rolden sıkıntıdan patlayarak sunduğu Oscar törenine, James Franco'dan ve Yale diplomasından uzak kalmak istemiyoruz. Kabul edelim, Oscar törenini sunmak çok iyi bir fikir değildi ama onu bile sineye çekiyoruz.

Restless

2011-04-13T21:15:00.008+03:00

Gus Van Sant’i, çemberin dışında kalmış, tedirgin ve mütereddit ruhları anlatmaya teşne filmografisiyle tanıyoruz. Son zamanlarda ödül törenlerine ve hatta gişeye göz kırpan yapımlara (Milk, Good Will Hunting) da yer açılan, hayli eklektik bir film listesi söz konusu olan. Restless, gencecik yaşlarına bakmadan ölümlülüğün kıyısında gezen iki başkahramanı ile zincirin son halkasını oluşturuyor. Önümüzdeki on yılında Oscar olduğuna kesin gözüyle bakılan Mia Wasikowska filmin esas kızı. Eminim yürek burkan bir hikayesi ve fragmandan anlayabildiğimiz kadarıyla muazzam bir gardırobu var. Kadroda bir de, cenazelere gitmeyi pek seven esas oğlan (ah, evet, Harold’la Maude’a selam söyleyin) ve bir de kamikaze pilotu var.Cannes'tan çıkıp bize de uğramalarını bekliyoruz.

Melancholia

2011-04-13T20:43:00.009+03:00

Şimdi Lars Von Trier nam üstadla yıllardır süren sevgi nefret ilişkimin detaylarına girmek değil amacım. Kadın düşmalığı mı denir artık, kadın korkusu mu, yoksa rahim endişesi mi, döverek seven bir çeşit şefkat mi, bilemediğim, içinden çıkamadığım tariflere sığmaz bir durum Von Trier'inki.
Sebebi ziyaretim geçen hafta interneti fragmanıyla taçlandıran Melancholia. Baş kahramanı adını (tesadüf diye bir şey yoktur ki) Marquis De Sade'ın Justine'iyle, makus kaderini de Shakespeare'in, hadi görsel düşünelim; Millais'nin Ophélia'sıyla paylaşıyor. Bakınız şöyle.

Von Trier'in "mutlu son" vaat ettiği Melancholia, Cannes Film Festivali'nin en heyecan verici, en tartışılan filmlerinden biri olacak, ona şüphe yok. Benim asıl merakımı cezbeden şey, Ophelia'nın makus kaderinin nasıl döneceği. Dünyanın sonundan çok bunu merak ediyorum.
Hamiş: Basınımız şimdiden filme yoğun ilgi göstermeye başladı bile, fragmanda 2 saniye görünen kadın vücudunun bir çok magazin editörünün içindeki ergen erkeğe ulaştığı düşünülürse. Belki de Von Trier'in kadın bedeniyle derdi budur. Cinsinin bazı üyeleri üzerinde yarattığı aptallaştırıcı etkiden dolayı küçümser gibi yapıyordur.

Hamiş2: Buyrun burdan yakın, istirham ediyorum.

Melancholia from Zentropa on Vimeo.

Carnage - ilk kare

2011-03-22T13:58:00.009+02:00

Bakmayın siz böyle gerim gerim gergin, çekirdek aile krizi içindeki hallerine.

Şimdiden ödülller üleşilmiştir diye tahmin ediyorum.

Başrol oyuncularının bileşke gücü, Polanski'nin "moderninsan" denen nanenin psikozlarını tanımlamadaki becerisiyle birleşince ortaya çıkacak filmin tahribat gücünü tahminini sizlere bırakıyorum.

Kış resmen bitti

2011-03-17T23:17:00.005+02:00

Bu kış, film severler için en azından, çok güzel geçti. Black Swan'i olsun, Social Network'ü olsun, özellikle Amerikan sineması için iyi bir kış oldu.

Velhasıl, artık önümüze bakmak; bahara odaklanmak lazım.

Baharın incisi, Cannes film festivali Woody Allen'ın Paris filmi; Midnight in Paris'le açılıyor olacak.

Posterinin yayınlanmasını Pasifauna hanım kızımızın da üstüne serpilen ölü toprağının kalkacağına işaret sayıyor, baharı buradan selamlıyoruz.

Bu postayı da, dolaylı yoldan emeği geçen anna marie erboby hanım'a ithaf ediyoruz. Ki kendisi beğenmez bunu, kısacık olmuş der, burun kıvırır. Napalım, canı sağolsun.

Bu bahar, iyi davransın size; Seine nehri kıyısında uzun bir yürüyüş gibi, Van Gogh resimleri gibi, ne bileyim, iyi bir Woody Allen filminin mutlu sahneleri gibi olsun her şey, çerçeveletip duvara asmak isteyin. Mümkünse öyle bir şey, 2011, 2010'dan daha iyi bir film yılı olsun. Pasifauna da artık, hiç değilse gün aşırı bir şeyler yazsın, bu yazının üçüncü dileği de bu olsun.

Hadi Natalie, göster kendini!

2011-02-25T16:57:00.005+02:00

The Town

2010-11-19T15:43:00.003+02:00

The Town’a “serbest düzen bir Good Will Hunting” devam filmi diyebiliriz belki. Boston’ın metrekareye düşen banka soyguncusu miktarı en fazla olan köşesi Charlestown’ın bağrından kopmuş esas kahramanları pekâlâ Good Will Hunting’in inşaat işçisi esas kahramanlarıyla aynı şantiyede çekiç sallamış olabilirler. Öte yandan, Will ve şürekâsı bayağı bir süt çocuğu kalıyor “The Town”ın çetesiyle kıyaslayınca. Neyse o başka bir mesele.

Ben Affleck’in yönetmekle kalmayıp başrolünü de oynadığı “The Town”un en güçlü yanı belki de Michael Mann, Clint Eastwood hatta bir parça Boston bandıralı Scorsese sinemasını anımsatan yanları. Özellikle yardımcı oyuncu kadrosu üzerlerine düşeni yapıyor. Don Draper’ı Serena Van Der Voodsen’a kök söktürürken görmenin keyfinin yanına, Jeremy Renner’ın 80lerden Sean Penn’i kanalize ettiği performansını ekleyin mesela. Şapka çıkarmak gerekiyor. Öte yandan Stockholm sendromunu inandırıcı kılmaya, maalesef ki, Rebecca Hall’la Ben Affleck’in arasındakinden daha derin bir kimya gerekiyor.

Her yönüyle kaslarını şişirmiş, en sert erkek dövmeleriyle bezenmiş, azıcık dayılansanız burnunuzun üstünüze çakmaya hazır sinematografisi, girizgâha gerek görmemiş paldır küldür açılışı, ya fahişe ya da azize olan kadın kahramanlarıyla çok tanıdık, uzun uzun tanımlamaya gerek duyurmayan hikayesiyle pek bildik sular bunlar. Hikâyenin dramatik bel kemiğini yasladığı kırık aşk hikayesi de, kardeşlik güzellemesi de, hep bir yerlerde görmüş olduğumuz hissiyatını yaratıyor. O yüzden, her ne kadar seyir keyfi vaat etse, izlerken kendini sevdirse de, kimselerin “senenin en iyileri” listelerinde bir yeri hak etmiyor. Affleck’in bu ikinci filmi ilk filmi “Gone Baby Gone”la verdiğimiz “adam olacak çocuk” unvanını hak ettiğinin altını çizmenin ötesine pek geçemiyor.

Remember, remember the 5th of November

2010-11-05T09:29:00.004+02:00

Remember, remember, the Fifth of November, the Gunpowder Treason and Plot. I know of no reason why the Gunpowder Treason should ever be forgot... But what of the man? I know his name was Guy Fawkes and I know, in 1605, he attempted to blow up the Houses of Parliament. But who was he really? What was he like? We are told to remember the idea, not the man, because a man can fail. He can be caught, he can be killed and forgotten, but 400 years later, an idea can still change the world. I've witnessed first hand the power of ideas, I've seen people kill in the name of them, and die defending them... but you cannot kiss an idea, cannot touch it, or hold it... ideas do not bleed, they do not feel pain, they do not love... And it is not an idea that I miss, it is a man... A man that made me remember the Fifth of November. A man that I will never forget. - Evelyn Hammond

İyi ki doğmuşum...

2010-10-31T00:21:00.007+03:00

"Pasifauna'cığım" dedi, sesinde her zamanki telaş, "bugün müydü, dün müydü yoksa yarın mı, hatırlayamadım." Telefonun diğer tarafındaki telaşlı sessizliğin inadına tadını çıkardım. "İyi ki doğmuşsun" dedi. Sonra nefes almadan ekledi "Mister Konigsberg'e de dedim ara, hoş beş edersiniz, hem yeni filminden bahsedersin, fikrini alırsın pasifaunanın dedim. Bana ne dese beğenirsin. "Doğum günlerini hiç sevmem, insana ölümlülüğünü hatırlatan saçma bir şaman geleneği. Hele ki o mum üfleme töreni. Kanım çekiliyor sanki damarlarımdan düşündükçe. Ah, kan dedim de, Martin, baksana, güvenebileceğin bir kan doktoru tanıyor musun New York'ta?" Bana sorarsan hala birazcık kırgın sana, Paris'e gittiğinde ona hiç haber vermeyip Rachel'la görüştün diye. Sen istersen ara bir ara da, al gönlünü. Film nasıl gidiyor de, ne bileyim "You Will Meet a Tall, Dark Stranger'"ı ne kadar beğendiğini anlat falan. Efenim, izlemedin mi daha. Hımm, laf aramızda bana pek de hitap etmedi ama sen seversin gibi geldi, İngiliz aksanı duyunca yumuşuyorsun sanki." Doğum günümü kutladığı için, çok nazik teşekkür ettim. Sonra geçen doğum günümde hediye ettiği "The Red Shoes"u izlediğimden, nasıl da etkilendiğimden bahsettim. Pek sevindi. Ardına Boardwalk Empire'a övgüler düzdüm, mest oldu tabii. Çoluktan çocuktan, işte Oscar sezonundan, nasıl da Akademi için değil, kendi zevki için film yaptığından, Shutter Island misal, hiç bir şeye aday olmasa umuru olmayacağından ama Leo'nun performansının da atlanmayacak kadar fevkalade olduğundan falan bahsetti. Kapatmadan bana bir kere daha iyi ki doğmuşsun dedi, İlk fırsatta toplanıp mesela Leo'nunkiyle beraber kutlamamız gerektiğinden dem vurarak kapattı telefonu. Bu hiç iyi olmamıştı işte. Leo'yla aramızdaki gerginliği görmezden gelmeyi seçmişti o da yakınımızdaki herkes gibi. Oysa ki, Leo bile alışmıştı sadece arkadaş olma fikrimize. Neyse dedim kendi kendime, bununla ilgili kaygılanmayı tekrar görüşeceğimiz o belirsiz geleceğe erteledim.

Geçen Sene: -emin misin hediyesini seveceğinden?

-tabii canım, kız sinefilin sözlük tanımı gibi. niye sevmesin ki...

Bu biraz daha eski sanırım

-Pasifauna kapıdan girince "Sürpriz!!! diye bağırırız, çok eğlenceli olur bence.

Ah, anılar. İnsan arkadaşlarının kıymetini böyle zamanlarda anlıyor tabii. Hele ki, dünyanın dört bir yanına dağılmışlarsa.. Doğum gününü kutlamanın tek yolu telefonu kulağına yapıştırıp gezmek olmuşsa... Üstelik İstanbul'da kalan bir avuç çok kıymetli numunelik arkadaşın bin bir zahmetle yaptığı her çeşit sürpriz doğum günü organizasyonu da bizzat doğum günü çocuğunun kendisi tarafından huysuzlukla sabote edilmişse. Neyse, ben şimdilik kendimi tutuyorum, hazır hissedene kadar yeni yaşıma girmeyeceğim. Siz de Marty gibi, kaçırdık mı acaba diye üzülmeyin, fırsat bulunca bir makas alıp "Naber kız pasifauna, hiç de o kadar göstermiyorsun, valla taş çatlasa 24 derim ben" deyip beni sevindirmekten çekinmeyin. Söz, huysuzluklarımı tutup size şirin olacağım, "bugün yaşlanıyoruz, yarın ölücez buhuhuhuh" diye ağlamayacağım. Koskoca Scorsese iyi ki doğmuşsun dedi yahu, bir bildiği olmasa demezdi, dimi? Di mi? Di mi?

Lost in Somewhere

2010-10-11T22:26:00.007+03:00

Sophia Coppola'nın Somewhere'i, yarı karanlık bir hotel odasında tek başınıza kalınca üstünüze çullanabilecek korkularla ilgili minimalist bir deneme. Üstelik, yaşından öte olgun, sessiz ve derin bir performansla geçici olmadığını gösteren Elle Fanning'in yüzü suyu hürmetine bile izlenebilir. Sessizlik anlarında su gibi duru ama kaya gibi sağlam bir kararlılıkla gözünü dikip yüzünüze baktığında derin bir suçluluk duygusu yaratıyor. Sanırım, Coppola'nın bütün dünyadaki ihmalkar / bencil ebeveynlerden intikamı Elle Fanning'in bu kızgın kız çocuğu bakışları oluyor.

Filme gelince, bir başka bir film kisvesinde serbest bir "Lost in Translation" uyarlaması "Somewhere". Yazık ki "Lost in Translation" finalindeki veda sahnesine denk tahribat gücünde bir sahnesi yok. Filmin fragmanında da çalan "I'll try anything once" gibi mırıl mırıl bir film, başladığı gibi düşük tansiyonla bitiveriyor. Arada gördüğünüz şeyleri burjuva sıkıntılar olarak görüp burun kıvırabilirsiniz tabii. Ya da belki, hayatınızın bir yerlerinde terk edilme korkusu ya da hayal ettiğiniz insanın silik bir kopyası olduğunuzu bir şekilde hissedip de nefesinizin kesilmişliği varsa, bir kaç küçük detayı tanıdık bulabilir, filmle bir şekilde bir bağ kurabilirsiniz. Bu sezonun "the American"ı gibi, olay değil de, bir ruh halini kovalıyor "Somewhere". Venedik'te aldığı Altın Aslan sizi yanıltmasın, kendi halinde küçük ve iddiasız bir film kendisi. Küçük, narin cam biblolar gibi hassas davranmak, pamuklara sarmalamak gerekiyor, çünkü kayıp kız çocuklarını anlayan yönetmenler, hele ki Amerikan coğrafyasında kolay kolay yetişmiyor.

reading is fine

2010-10-11T22:03:00.004+03:00

Malum, havalar kaçınılmaz soğuyacak. Evden çıkmak zor geliyorsa,

kendinizi kötü hissetmeyin, güzel bir kitaba dalarsanız

karizmanıza zeval geleceğini düşünmeyin.

Kitap okumak havalı bir aktivite olabilir,

isterseniz Audrey'e ya da ne bileyim

Coni'ye sorabilirsiniz.

Filmekimi

2010-10-05T22:28:00.009+03:00

İçimden sessiz sedasız dilekler diliyordum, fitne fücurun kulağına ulaşırda suya düşer diye kimselere söylemiyordum. Velhasıl kelam, sadece biri tuttu içimden tuttuğum 3 dilekten; Sophia Coppola’nın Venedik’ten taze Altın Aslan’lı Somewhere’i Filmekimi’nde arzı endam etmeye karar verdi. Ta kendisine, bir de üstüne 4 başka filme biletim var, esefle söylüyorum ki bu sene seçkim Amerika bandıralı. Bilet üstünde bilet bırakmayan İstanbullu sinefilleri gözlerinden öpüyor, sanatın ve sanatçının dostu, canımın içi Gozi kardeşimi kucaklıyorum buradan. Bilet bulamayanlar üzülmesin, Somewhere Şubat’ta yurdum sinemalarında gösterimde, bir aksilik olmazsa, haftaya bir ara “Talk is Fine”da!

Bir başına bir centilmen

2010-10-05T22:09:00.009+03:00

Centilmen ile ilgili orijinal bir şeyler söylemek pek mümkün değil, kendisi de tütün ve toz kokan bir kütüphanenin eski ciltlerinden çıkmış gibi bir sepya tonunda zaten. Fatih Özgüven’in beni sandalyemden düşüren şu tespitini saymazsak yani… Azıcık ucundan Melville bilen bendeniz bile şıpın işi 60ların Fransız gangster filmlerine benzetebilir, George Clooney’de biraz eksik pozlanmış bir Alain Delon tespit edebilir.

Sinemadan biraz can sıkıntısı ve çokça hayal kırıklığı ile çıkmış bir arkadaşım, “Neden” dedi, “neden birileri böyle bir film çekmek istesin ki?” Sorunun bir cevabı çünkü “George Clooney öyle istemiş” olsa gerek. Filmin çeşitli yerlerinde uzun uzun pos kesmesine, “az laf, çok iş” performansına hatta hikâyeye çok da hizmet etmese de tekrarında beis görülmemiş fiziksel egzersiz sahnelerine bakarsak Clooney’in yıldız gücünü cilalamak filmin ilk amacı gibi. Şahsen hiç birine bir itirazım olmaz. Ne de olsa George Clooney bizim kuşağın görüp görebileceği en yetişkin film yıldızı… Bir kere kendisiyle ilk tanıştığımızda gerçek bir mesleği vardı; doktordu adam yahu… Akabinde birkaç talihsiz denemede suçla savaşmayı denediyse de (the Peacemaker, Batman and Robin) asıl şeytan tüyü olan suçluları oynadığı (Bütün Ocean’s Serisi bir yana, Out of Sight’ın nefis paralel kurgusundaki dilbazlığı, çekiciliği bir yana, tabii bir de “Oh Brother, Where Art Thou? var) performanslarıyla kalbimizi çaldı. Hakkıyla kazanılmış bir yardımcı erkek oyuncu Oscar’ı, bir “En İyi Yönetmen” Oscar Adaylığı (ki ödülü Scorsese’ye kaptırmıştı), ah bir de People dergisi tarafından 2 sene üst üste yaşayan en seksi erkek seçilmişliği var. Ergenliğini, ne bileyim başarısız erken yetişkinliğini bilmediğimizden mi, yoksa saçlarındaki kırlara hürmetimizden midir, bilinmez, Clooney’nin yaptığı işe hâkimiyetini sorgulamak pek de aklımıza gelmiyor. Banka da soysa, hapisten de kaçsa, uçuş mili biriktirmekle kafayı da bozsa bir hikmet olacağından hiç şüphelenmiyoruz. En son “Up in the Air”da kendini oynamakla suçlandı, malumunuz. Eh insan bir işi bu kadar zahmetsiz yapıyor gibi gözükürse olacağı bu. Bütün iyi oyuncular gibi kendini oynamakla suçlanır tabii. The American’a dönersek, bu Clooney’nin kendini oynamakla suçlanmayacağı filmi… İnsan iletişimine kapalı bir adam “Amerikano”… Kelebeklerden başka hiç bir şey umurunda değil. Öte yandan, Up in the Air’dakinin baruta batırılmış bir versiyonu karakter. İşini iyi yapmasının tek yolu hiçbir insani bağlantı kurmamasından geçiyor. O da elinden gelenin en iyisini yapıyor. Ta ki kadının biri bir gün aslında ne kadar yorgun olduğunu hatırlatana, başka bir hayatın mümkün olduğunu hissettirene kadar.

The American'a dönecek olursak, eski usul maço bir hüzün var Corbjin’in sinemasal tercihlerinde. Erkeklerin dünyasında geçiyor bütün hikaye. Yalnız erkeklerin, babaları tarafından terk edilen, oğullarını tanımayan, tanrılarını kaybetmiş erkeklerin dünyasında. George Clooney’nin elinde silah takım elbisesiyle koştuğu (nefis) retro afişe bakıp da soluk soluğa bir aksiyon bekleyenler o sebepten hayal kırıklığına uğruyor. Sinemada belli bir ruh halinin, sonbaharın en güzel renkleriyle peliküle aktarılması da bir diğer amacı olsa gerek “the American”ın varoluşunun. “At, avrat, silah” kültürünün, çok eskide kaldığını düşündüğümüz bir erkeklik durumunun yeniden yaratılma çabası bir yandan da. Fight Club’da “biz kadınlar tarafından büyütülmüş bir nesiliz” diyen David Fincher izlese ne düşünür diye merak etmeden edemiyor insan. Ya da Michael Mann mesela… Çünkü Amerikalı’da Michael Mann gangsterlerini hatırlatan bir sertlik var. Sanki kendi toprağından uzağa düşmüş bir Michael Mann karakteri gibi bir haller… Ah Clooney’i bir de Scorsese filminde izlesek vakit daha çok geçmeden, burnuyla ağzı arasındaki boşluk daha da büyümeden…

Düzeltme: Clooney; Oscar'ı Scorsese'ye değil, Brokeback Mountain'la Ang Lee'ye kaptırmış. Düzeltir, özür dileriz.

2011 Ödül mevsimi - Oscar / Oyuncular

2010-09-22T17:18:00.005+03:00

Bunlar ilk tahminler, büyük gün yaklaşınca, tabii ki dengeler değişecek

Love and Other Drugs

2010-09-02T23:38:00.008+03:00

-alo, akademi mi? Sosyal mesaj soslu romantik komedide başrol

oynayarak Oscar adaylığı kapamayacağım doğru mu?

Ne demek Tom Cruise değilsem, evet?

-Mr and Mrs Twist goes to a romantic comedy this year

-İşimde başarılı olduğuma göre, altın kalpli bir pislik olmalıyım;

Jerry Maguire'daki Tom Cruise, Up in the Air'daki George Clooney gibi.

Akademi, savul ben geliyorum.

Due Date - Senenin en yakışıklı komedisi

2010-09-02T23:07:00.009+03:00

Seneler önce, Robert Downey Jr. demir parmaklıkların arkasındayken, kendisine tütün ve temiz çamaşır götürmeye hevesli hayran sayısı bir elin parmaklarıyla sınırlıyken ve hatta bir daha bir filmde rol alması söz konusu olur mu bilinmezken, bağrımıza taş basıp bekledik. Allah'tan Susan (Downey) Levine ortaya çıktı da, kendisine ve biz hayranlarına bir nev-i rönesans armağan etti. Bir film Demir Adam'a, bir film Sherlock Holmes'a adanmış bir kariyer olma yoluna girmişti ki Downey'nin kariyeri, Todd Phillips imdada yetişti. İki Hangover filmi arasına, baba meseleleri ve yol hikayelerinden mürekkep bir komedi filmi sıkıştırırken, Robert Downey Jr. ve Hangover'ın gizli silahı Zack Galifianakis'i güvertesine attı. İlk bebeğinin doğumuna yetişmek için bütün Amerika'yı geçmesi gereken Peter (Downey) ve başına gelen bir çeşit doğal afet, Ethan'ın maceraları filmin bel kemiğini oluşturuyor. Malum Amerika'da kim, ne zaman yola çıksa, olaylar gelişiyor.

Kendi adıma beklentim çok yüksek olmasa da, sadece Downey Jr hatrına bile 3-5 kere izleyebileceğim bir film gibi gözüküyor "Due Date". Arada bir kaç defa yüksek sesle gülersem, eh, yanıma kar tabii. Fragman'ın adresini burada sizlerle paylaşırken, en iyi esprilerin fragmanda heba edilmediğini umut ediyorum. Türkiye için görünen gösterim tarihi 3 Aralık 2010. Ödül mevsiminde, oyuncularının ya da orijinal senaryosunun esamesi okunur mu, birlikte göreceğiz. Bir de bakmışız, aylardan Aralık geldiğinde, Downey Jr, 2. "Komedi Dalında En İyi Erkek Oyuncu" Altın Küre'sini almış, Jim Carrey'nin tahtını sallamış. İşte o zaman görün siz bendeki havayı, "ilk ben söylemiştim" derken ki afrayı...

Black Swan

2010-09-02T22:29:00.010+03:00

Aronofsky'i sevmek zorunda değilsiniz tabii ki. Misal ben de "the Fountain"i izlediğimden beri, kendisine bir parça tereddütle yaklaşıyorum. Öte yandan, kabul edilmesi gereken bir şey var, söz konusu olan oyuncularını fiziksel ve psikolojik sınırlarının ötesine geçirip onlardan ömre bedel performanslar çıkarmak olunca, Aronofsky'den tutarlısını bulmak mümkün olmayabilir, yani Sezar'ın hakkı Sezar'a. Pi'den beri, her filminde, tüm kadronun yapboz parçaları gibi birbirlerini tamamlaması bir yana, en az bir kişi, bir çeşit Anka kuşu gibi alev alev yükseliyor, kolektif bilincimizde cayır cayır bir iz bırakıyor. Bu isim, "Requiem for a Dream"de Ellen Burstyn'di, "the Fountain"de Rachael Weisz ve Hugh Jackman ikilisi, "the Wrestler"da, en şanlısından Mickey Rourke ve hatta hakkı yenmiş Marisa Tomei... Fragmanına ve dış basında hakkında yazılıp çizilenlere bakılırsa, Black Swan'de bu isim, elimizde büyüyen, küçük, tatlı Natalie Portman.

Fragmanı internete düştüğünden beri her çeşit sinefilin ağzını sulandıran "Black Swan" dün gece Venedik Film Festivali'nin açılışını yaptı. Şimdiden eleştirmenleri ikiye bölmüş durumda. Bale dünyasının fena halde rekabetçi ve fiziksel olarak zorlu, karanlık dolambaçlarında, sürekli omzunuzun üstünden bakarak yürümeyi gerektiren bir tekinsizlik hissi zaten daha fragmandan belli. Kimilerinin kült Camp klasiği "Showgirls"e, kimilerinin "Rosemary'nin Bebeği", "Red Shoes", hatta "Suspiria" gibi gerilim klasiklerine benzettiği "Black Swan", hem Portman hem de Aronofsky adına cüretkar bir deneme. Hatta, bazı eleştirmenlere göre, sadece bu cüreti yüzünden bile ayakta alkışlanmayı hak ediyor. Portman şimdiden erken bir Oscar adayı ilan edildi bile pek çok internet sitesinde. Akademi için fazla absürd, fazla janr, fazla karanlık, fazla seksüel bir hikaye olabilir delilik sınırında dolaşan Primadonna'nın, Kara Kuğu'nun hikayesi, erken erken müjdelenen ödüllere uzanamayabilir yani. Nereden baktığınıza bağlı olarak, saf ve hatta biraz sapkın sinemanın meraklısı için pekala bu senenin "suçlu zevk" nesnesi, bir kült aday adayı; Natalie Portman için de, bir çeşit kariyer atağı / intiharı olabilir. Kara Kuğu, bir nevi kara kutu yani, içini açmadan bilemeyeceğimiz leziz bir muamma.

Bizim memlekete yolu ne zaman düşer, henüz belli değil. Size önerim şimdilik fragmanla idare etmeniz. Lütfen bilgisayarınızın ayarlarıyla oynamayınız, iştahınızı kapatacak kadar fazla izlemeyiniz, bağımlılık yaratabilir, benden söylemesi.

127 Hours

2010-09-02T22:17:00.007+03:00

Danny Boyle’u nasıl bilirsiniz? Genç erkeklerin dünya üzerinde gezerken başlarına gelenlerle ilgili fişek gibi öyküleriyle (Trainspotting, A Life Less Ordinary, the Beach, Slumdog Millionaire) filmlerini aratmayan zıp-zıp zıpır Oscar kabul konuşmasıyla mı? Yoksa daha karanlık, daha sinik bilimkurguları (28 Days, Sunshine) kara filmleriyle (Shallow Grave) mi?

Peki; James Franco’yu nasıl bilirsiniz? Televizyon için James Dean’i oynadığında hepimiz nefesimizi tutup yeni müjdelenmiş bir film yıldızını selamlamamış mıydık? Amma ve lakin kendisi daha çok çarpıcı yardımcı rollerde sahne çalma üzerine kurdu filmografisini. Suçlamak anlamsız, perdede zat-ı şahaneleri varken başka yere bakmak zor. (Bkz: Milk) Sinemayla akademik bağlantısı ve Cannes’dan ödüllü kısa filmiyle alternatif bir varoluş kendisininki. Tabii her şey bir anda değişebilir, festival çevrelerinde takdir gören Howl (bize de, İstanbul Film Festivali’e “Uluma” adıyla uğramıştı) ve Akademi’nin ilgisine aday yeni Danny Boyle filmi 127 Hours’la birlikte, James Franco adı daha çok duyulmaya başlanabilir. Danny Boyle’un; Utah’ta bir kaya tırmanışı sırasında düşüp bir yarıkta 127 saat mahsur kalan Aron Ralston’un akla zarar hikayesini anlattığı filmindeki başrolü de, yönetmenin Franco’ya ve onun seyirciyi 90 dakika boyunca, hem de tek başına perdeye bağlayabileceğine olan inancı sayesinde kapmış. Böylece bu sene içindeki, dar alanda tek başına yaşam mücadelesi veren erkek hikayelerine ikincisi eklenmiş oldu. (Diğeri için bkz: Buried). “127 Hours”; gerek uyarlandığı gerçek hayat hikayesinin çarpıcılığıyla, dahası Rolston’un mahsur kaldığı sırada çektiği ve çok yakın çevresi haricinde kimseyle paylaşılmamış görüntülerinde desteklediği yaratıcı bir sürenin meyvesi olmasıyla, gerekse Utah’ın vahşi doğasının güzelliklerini sonuna kadar kullanmış olması, özellikle 2 farklı görüntü yönetmeninin (Lars Von Trier’in gözdesi Anthony Don Mantle ve bağımsız usta Enrique Chediak) elinden çıkma enteresan sinematografisiyle ödül mevsiminin küçük ama önemli bir parçası olabilir. Özellikle erkek oyuncu dalında iddiası kendinden büyük olabilir pekala. Öte yandan, Danny Boyle filmlerinin oyuncu performansları eleştirmenlerin onayını alsa da, Akademi’nin ilgisine mazhar olana rastlamadı.

James Franco’nun yüzü suyu hürmetine 90 dakika bir kayanın arasına sıkışmaya değer mi, akademi bu tek kişilik güç gösterisine ilgi gösterir mi, beraber göreceğiz. 12 Eylül’de Toronto Film Festivali’nde galasını yapacak film Amerika’da 5 Kasım’da vizyona giriyor. Bizden yana yolu ne zaman düşer, biraz ödül mevsimindeki performansına bağlı gibi. Şu an için if! için iyi bir gala seçeneği gibi gözüküyor. Filmin tadını kaçırmamak adına, hikayenin nasıl bittiğinden burada dem vurmuyorum, o kadarını da sinema salonuna bırakıyorum. Ama çok merak edene; fragman burada.

-buradan akademi üyelerine süslenmek istiyorum...

Scott Pilgrim vs. the World

2010-08-31T19:52:00.013+03:00

Kara baht kem talih demişken, Scott Pilgrim'den bahsetmeden geçmek olmaz. Herkes, ucundan kıyısından yııldırım aşkının (ya da işte yıldırım gibi çarpan bir türünün) tadına bakmıştır herhalde. Ancak, kendini Scott'un konumunda bulan çok kimse olmasa gerek. Gönül işlerine dair yazılı olmayan kurallar; arzu nesnesinin geçmişteki sevgililerini solda sıfır bırakacak kadar iyi aşık olmayı öngörse de; gitarını kuşanıp er meydanına çıkmak ve de kelimenin gerçek manasıyla bir savaşın taraflarından biri olmak hiç hesapta olmayan bir gelişme, Scott için de. Aynı adlı çizgi romandan uyarlama Scott Pilgrim vs. the World'de; kendi halinde bir Rock müzisyeni olan Scott Pilgrim'in tatlı hayatı Ramona'ya aşık olmasıyla zıvanadan çıkar. Ramona'yla aşklarının devamı için, kızın 7 feci eski sevgilisini yenmeli, Ramona'nın aşkına layık olduğunu hem Romana'ya hem de tüm dünyaya kanıtlamalıdır.

Gerek Arrested Development'da; gerekse Juno'da yanağından makas alma isteği uyandıran ailemizin ineği Michael Cera, ana kahramanımız Scott Pilgrim. Kendisine kuşağının en bitirim isimlerinden mürekkep bir kadro eşlik ediyor. Yönetmen koltuğunda ise, Hot Fuzz ve Shaun of Dead'in müsebbibi, İngiliz sinemasının yeni medar-ı iftiharı Edgar Wright var, ki kendisine twitter'dan ulaşabilir, türlü sorularınızla taciz edebilirsiniz.

- Luke Skywalker'ın gücü adıııınaaaaa!!!

Gişede Sylvester Stallone'nin The Expendables'ına çarpan Scott, umduğunu pek bulamasa da şimdiden sadık bir hayran kitlesi ve hatta neredeyse kült bir statüsü var. 2 disklik evlere şenlik film müzikleri albümü de cabası. Tükiye vizyon tarihi, bir aksilik olmazsa 8 Ekim. MTV estetiğini ve bilgisayar oyunlarının grafik dünyasını birleştiren oyuncaklı sineması ve her biri birbirinden sevimli kıpır kıpır karakterleriyle Scott Pilgrim vs the World, patlamış mısır yüklü eğlenceli bir sinema akşamı vaat ediyor. Filmin iddialı afiş sloganında dediği gibi;vepik boyutlarda epik bir epiklik bizleri bekliyor. Sinemadan derin karakter incelemeleri ve büyük insanlık ikilemleri bekleyenlere ise başka bir filmde şanslarını denemek kalıyor. Çünkü; Scott ve şürekası saf eğlenceden fazlasını vaat etmiyor.

PS: Meraklısına fragman burada.

DiCaprio ile cinnet-i izdivaç

2010-08-16T10:19:00.013+03:00

-Ağır Spoiler içerir -

Beyazperdeyi süslemiş en kara bahtlı, kem talihli aşık Leonardo DiCaprio olsa gerek. Evlilik aşkı öldürüyor mu, bilimadamları araştıradursun, DiCaprio'yla izdivaç, zevceyi öldürüyor, sayın seyirciler. Üstelik öyle uykunun en tatlı yerinde gelen huzurlu bir ölüm de değil kastımız. Gerçeklik algısında çarpılmayla, alkolizm, şizofreni ve histeri nöbetleriyle, umutsuzluk ve çıkışızlıkla şekillenmiş cehennemvari günlerden sonra, adeta bir kaçış olarak ölümden bahsediyorum. Yazının burdan ötesini okuyanlar umutlarını bu kapıda bıraksın, cinnet ve şiddet dolu yolculuğumuz burada başlıyor.

DiCaprio'yu nesilimiz için bir kalp hırsızına çeviren film, Shakespeare'in ölümsüz eserinden serbest uyarlama Romeo+Juliet'ti. Kendisi düşmanının kızı Juliet'e gönlünü kaptırıyor, türlü riskler alıp Juliet hanım kızımızı peder beyin karşısına götürüyor ve sonunda italyan operalarına yakışacak bir intiharla hikayeye trajik bir nokta konuyordu. DiCaprio'nun bu ilk seferde zevcesinden önce ölmüş olması, yazının geri kalanına damgasını vuracak "hayatının anlamını kaybeden adam suçluluk duygusuyla başa çıkmaya çalışır" temasına uyumlu gözükmese de ilk bakışta, aslında Romeo'nun filmin son yarım saatini öldüğünü sandığı karısının yanına gitmeye çalışarak geçirdiğini, yolda bir grup polisi harcadığını ve hatta gözyaşları ve hıçkırıklar içinde karısının ölü sandığı bedeniyle vedalaşırken bizi de hüngür şakır ağlattığını hatırlayalım. Ah be Romeo!

DiCaprio'yu sevme gafletinde bulunan kadınların en talihlisi Kate Winslet ( hatırlarsanız Rose DeWitt Bukeater, Jack Dawson'ı bir son dakika hamlesiyle ekarte edip, kendi canını kurtarmış, uzun ve dopdolu bir hayatın ardından yatağında huzur içinde hakkın rahmetine kavuşmuştu), maalesef ikinci sıçrayışında lanete yakalandı. Revolutionary Road'da cinnetin kıyısında bir ev kadını olarak izlediğimiz Kate Winslet'in canlandırdığı, Amerikan rüyasından ve banliyö hayatından sıtkı sıyrılmış, çocuklarına ve kocasına fena halde yabancılaşmış April Wheeler Avrupa'ya kaçmaktan, hayatını değiştirmekten hevesle bahsettikçe, DiCaprio'nun vurdumduymazlığından içi daralmayan kadın var mıdır acaba? DiCaprio'nun Frank'i evden işe, işten eve yaşayıp giderken (arada da ofisten birilerini garsoniyerlere atarken), Winslet basitçe şirretlikten başlayıp histeriye ve hatta intihar teşebbüsü gibi bir kürtaja uzanan yolda yalnız kalıyordu. Filmin finalinde Frank'i bir çeşit duygusal lobotomi, karısınınkine eşdeğer bir yabancılaşma bekliyor. Ah be Frank!

Scorsese'nin şimdilik son filmi Shutter Island'a ise, flashbacklerde ve rüya sekanslarında başka bir hanım hanımcık sarışın aktris, Michelle Williams, DiCaprio'nun huzurunu kaçırıyor. Ağır depresif Dolores Chanal, alkolizm ve –yine- cinnet dolu geçmişlerini de arkasından sürükleyip en gotiğinden bir Amerikan kabusunun müsebbibi oluyor. İçine Ted'in İkinci Dünya Savaşı anılarını, Nazi ölüm kamplarını, sahte komünizm tehditi altındaki 50lerin Amerikasının uykusunu kaçıran diğer detayları ekleyince Shutter Island içinden çıkılması zor bir kabusa evriliyor, adı gibi üstünüze yıkılıyor. Ted'in eve geldiği korkutucu derecede sakin öğleden sonra, bir ömür boyu yetecek kadar trajedi içeriyor. Yine eşinin isteklerini, ihtiyaçlarını daha mühimi zayıf yönlerini, yaklaşan cinneti görmezden gelen bir adam ve yine onun başetmesi gereken vicdanı ve uçlara yaklaşan başa çıkma yöntemlerini izliyoruz. Gözünüze giren sivri bir cisim gibi, derin ve hassas bir noktaya dokunuyor Shutter Island. Büyük ölçüde DiCaprio'nun muhteşem kompozisyonu ve Michelle Williams'la tutturdukları kimya sayesinde. Aşk hiç de öyle pembe kalpler ve uçuşan meleklerden ibaret değil maalesef. Biz de Ted ile birlikte zor yoldan öğreniyoruz. Ah be Ted!

Ve son marifet; Inception… Yine filmin merkezinde, ya da hadi markezine yakın bir yerinde diyelim, DiCaprio ve karısı arasındaki ilişkinin dinamiği var. Film ilerledikçe derinlerde bencilliğin ve mesleki hırsın kaderini belirlediği bir evlilik, muazzam bir vicdan azabı ve kırık bir aşk hikayesi çıkıyor. Marion Cotillard filmin başında gerçek bir Femme Fatale'ken finale doğru çok yakından tanıdığımız mazbut eşe evriliyor ve DiCaprio bir kez daha evliliğin kendisine göre olmadığını kanıtlıyor. Ah be Cobb!

Evlilik aşkı öldürüyor mu, bilmek mümkün olmasa da, Di Caprio ile evlilik akıl sağlığını cidden tehdit ediyor. Hiç değilse elimizdeki sınırlı miktardaki bulgu o yönü işaret ediyor. DiCaprio'nun kalp hırsızı imajını kurtarması için acil tarafından bir romantik komedide falan oynaması gerekiyor. Ya da bildiğinden şaşmaması… Sonuçta kalp hırsızlığı geçici olsa da, cinnet, şiddet ve vicdan, her yaştan ve her cinsiyetten insanın uykularını kaçırmaya devam ediyor. Kalp hırsızlığıyla film yıldızlığı arasında ise Scorsese, Nolan ve Mendes gibi ustaların filmlerinden geçen zahmetli ama bir o kadar da kıymetli bir yol uzanıyor. Bize de izlemeye devam etmek düşüyor.

Let the right one in

2010-08-13T10:07:00.003+03:00

Bu da orijinali hiç bir şeyle değişmem diyenlere...

Let the American version in - bırakınız yapsınlar

2010-08-13T09:38:00.004+03:00

Geçen yıl festivalde "Gir Kanıma" ismiyle gösterilen “Let the Right One In”, insan doğası üzerine, çocukluktan yetişkinliğe geçişteki o çok sancılı dönem üzerine ve cinsel roller üzerine, bağırıp çağırmadan çok büyük laflar eden, şiir tadında, “şiddeti ne hoş, ne güzel şefkati” bir filmdi. Bir zamanlar Luc Besson’un Fransız sineması için yaptığını İsveç sineması için yapmış, İsveç sinemasını festival çevresi radarına koymuştu. Amma ve lakin, altyazı okuma özürlüsü Amerikan sinema piyasasının günden güne artan vampir iştahı için bu yeterli değildi. Kendi dillerinde olmazsa vampire vampir demezlerdi. Ol sebep, Cloverfield’in yönetmenine senaryo teslim edildi. Aynı film, bu sefer kendi dillerinde kare kare tekrar çekildi. Fragmanın internette dolaşmaya başladığı şu günlerde, ilk filmi sevenlerin yüzlerinde hafif bir ekşime peydah olmuş durumda. Richard Jenkins’in varlığı olsun, içimizi bir nebze rahatlatmaz mı acaba? Ya da mesela, indie rock gitar tınılarını müjdeleyen fragman? Velhasıl kelam, hoşumuza gitse de gitmese de, film bu kış sinema salonlarına iniş yapacak. Vampirini zeki ve çevik olduğu kadar film yıldızı gibi zengin ve iç çamaşırı modeli kadar seksi seven yeni yetme (zihnen ve ya takvim yaşı olarak) sinema seyircisi “Let Me In”i bağrına basar mı, esas kızı oynayan Chloe Moretz’den film yıldızı çıkar mı, hep birlikte göreceğiz, takribi 3 ay içinde Avrupa’da, bir aksilik olmazsa kışa da, bizim sinemalarda.

the Dangerous Method

2010-07-05T16:57:00.005+03:00

Yaz sıcağında vizyonda sizi heyecanlandıracak bir şeyler bulmakta zorlanıyorsanız ve Inception'ın vizyona girmesine de daha günler varsa, vizyon ötesine bakmakta fayda var. Viggo Mortensen'le hiç bir ortaklığında bizi hayal kırıklığına uğratmamış büyük usta David Cronenberg'in Mortensen'in yanına Michael Fassbender ve Keira Knightley'i katıp seksüel saplantılar ve insan doğasının diğer karanlık dehlizlerine doğru yola çıktığı "the Dangerous Method"ında; Sigmund Freud (Mortensen) ve Carl Jung (Fassbinder) ekseninde psikoanalizin çocukluğuna döneceğiz. Setten ilk fotoğraflar iştah kabartıcı olsa da, Freud'u canlandırmak üzere anlaştığı halde "Water for Elephants"taki rol için filmi bırakan Christopher Waltz'ın, Hollywood'a bir kaç büyük beden gelen yeteneği, fiziksel benzerliği ve orijinal Alman aksanıyla neler yapabileceğini de merak etmiyor değiliz. Umalım ki, "Water for Elephants" seçimi sadece para için yapılmış olmasın, umalım ki dünya çapındaki şöhret Waltz'dan acele bir stereotipi yaratmış olmasın. Ve umalım ki, "the Dangerous Method"la ilgili en büyük kaygımız bu olsun.

the Social Network

2010-06-20T23:46:00.005+03:00

Bütün hafta sonunu çok kişisel, küçük bir krizle uğraşarak geçirirken, destek denizaşırından geldi, normal şartlar altında haberi bile olmayacak iki arkadaşım facebook üzerinden ağladığımı görmüşler, "geçmiş olsun" dediler, yanı başımda olanların yanında onlarında sesini duymak iyi geldi.Uzağı yakın etme sponsorumuz Facebook'a teşekkürü bir borç bilirim. Konuyu güncel bir örnekle Facebook'a getiren yazarımızın asıl derdi, Facebook'un kuruluş öyküsünü anlatan David Fincher filmi the Social Network'ün afişinin ve resmi sitesinin internete düşmüş olmasıdır.

Fincher'ın, kimselere pek yaranamadığı halde benim pek bir bayıldığım Benjamin Button'ın ardından, arayı çok da açmadan bir filmle gelmesi beni epey sevindirdi. Öte yandan, "Facebook filmi mi?", "Justin Timberlake mi?" gibi pek çok serzenişin de şimdiden hedefi olan yönetmeninkinin bir çeşit kariyer harakirisi olup olmadığı, kemik hayran kitlesi 30larının bir yerlerinde dolaşan Fincher'ın yeni ve çıtır bir pazarın peşine düşüp düşmediği de sorgulanmıyor değil.

İsterseniz, "Facebook ile ilgili bir dönem filmi" yapılıyor olmasının, içinde yaşadığımız dünyanın ne kadar da hızlı değiştiğini hatırlattığı için korkutucu bir yanı da olduğunu kabullenip, fragman geldiğinde daha fazlasını konuşmak için evlere dağılalım. Ah, lütfen, "Like" etmeyi de unutmayalım.

kiss is fine

2010-06-18T10:11:00.005+03:00

The American

2010-06-17T11:27:00.006+03:00

Anton Corbijn, epey ünlü ve tecrübeli bir portre fotoğrafçısı. Ayrıca görsel tasarımın her alanında eserler vermiş, örneğin sayısız Depeche Mode albüm kapak tasarımının ve müzik videosunun altında imzası olan çok verimli bir sanatçı kendisi. Kaçınılmaz olarak son yıllarda, sinemaya da bulaştı. İlk filmi, Joy Division'ın solisti Ian Curtis'le ilgili biyografik ve deneysel "Control" Cannes dahil pek çok festivalde sayısız övgü topladı. Şimdilerde ise, George Clooney'e yine ödül mevsimi sahnesinde afilli bir yer tahsis edecek Avrupa işi gerilim filmiyle adından söz ettirmeye hazırlanıyor.

Ben 1:29'luk fragmandan yola çıkıp soğuk savaş casusluk filmleriyle Jean Pierre Melville'in Le Samourai'si kırması bir film bekliyorum. Kapalı setler yerine Avrupa'nın pek de yolumuzun düşmediği kasabalarında çekilen "the American" ilk posteriyle de beklentilerimi onaylar nitelikte. Posterle beraber fragmana da buradan ulaşabilir, fondaki müzikten yola çıkıp acaba modern bir klasik bizi bekliyor olabilir mi diye rüyaya yatabilirsiniz. Yok o da yetmezse, Anton Corbijn'in bizzat kendi blogunda filmden kamera arkası görüntülerine ve yapım süreciyle ilgili başka bazı detaylara ulaşabilirsiniz.

Filmin Amerika gösterim tarihi, Eylül başı. Eğer bir erteleme olmazsa, George Clooney'nin yıldız gücününde etkisiyle, 3 Eylül'de, Türkiye'de.

The Kids Are All Right

2010-06-16T15:26:00.009+03:00

Amerikan çekirdek ailesi 90lardan beri günden güne daha da eleştirel bir hal alan bir büyüteç altına yatırılıyor sanki. Haşa, Türkiye'de olmaz, her şeyden önce RTÜK var, Türk aile yapısını korumaya yeminli, ama Amerika'da fonksiyonundan (neyse artık o) uzaklaşmış aile diye bir kavram var. RTÜK'ün kitabında şirazesinden çıkmış diye de nitelendirilebilir, çok ebeveynli çocuklar mı dersiniz, hemcinsle evlilikler mi, nikahsız birliktelikler mi, artık aklınıza ne gelirse.

İşte, the Kids are Alright, tam da bu alışılmadık coğrafyada, lezbiyen bir çiftin tuzu kuru hayatlarında geçiyor. Nic and Jules (Anette Bening ve Julianne Moore), California'da maddi olarak rahat, manevi olarak doygun, sperm bankasından yapay döllenmeyle edindikleri biri kız diğeri erkek iki ergen evlatlarıyla huzur içinde yaşamaktadırlar. Taa ki kızları 18 yaşını doldurup da biyolojik babalarını (Mark Ruffolo) hayatlarına davet edene kadar. Denkleme bir üçüncü eklenince roller karışır, olaylar gelişir, vs.

Amerika'da Sundance'de herkesi kendine aşık eden, Cannes'dan olumlu eleştirilerle dönen "the Kids..." Temmuz başında sınırlı sayıda salonda Amerikalı seyircisiyle buluşacak. Bu senenin Juno'su olmaya aday filmin Türkiye'ye gelip gelmeyeceği ise, maalesef henüz belli değil. Kendi adıma adı geçen oyuncuları izlerken alacağım sınırsız keyif için "The Kids are Alright"ın peşine düşüyor olacağım. Bir de TVde karşılığını Modern Family ve Glee gibi dizilerde gördüğümüz çekirdek aileye yeni ve taze bir bakış getirip getiremediğini görmek için. Ah bir de, belli bir yaşın üzerinde kadınların da ilginç hikayeleri olabileceğine inandığım için... Beklerken oyalanmak için, fragman işte burada.

-O Oscarları şuraya alalım lütfen, evet biri bana, biri de JuJu'ya...

Never let me go

2010-06-16T09:56:00.004+03:00

Kazuo Ishiguro Japon asıllı bir İngiliz. Gerek İngilizleri, gerekse dünyanın geri kalanını yerle yeksan etmiş "Remains of the Day"in de -o zamanlar- genç yazarı. Şimdilerde, bir diğer romanının, 2005 tarihli "Never Let Me Go" ( Bizde de, Yapı Kredi Yayınları'ndan, Beni Asla Bırakma adıyla ve Mine Haydaroğlu çevirisiyle edinilebiliyor) yıldız kadrolu ve Oscar ihtimalli uyarlamasıyle tekrar sahnede.

Kaderine teslim olmakla ona aşkla, tutkuyla isyan etmek arasında gidip gelen ana karakterleri, insanlığın en büyük sıkıntısının çaresiz ve geri dönüşsüz bir yalnızlık olduğuna işaret eden disütopik hikayesiyle "Never Let Me Go"nun mendil ıslatacağına kesin gözüyle bakabiliriz. Öte yandan, yönetmen Mark Romanek (One Hour Photo) ilk aşkın yürek burkan masumiyeti ve toprak tonlarıyla süslü renk paletinin yardımıyla farklı bir bilim kurgu hikayesi hazırlamış gibi...

Amerika vizyon tarihi, erkenci bir ödül avcısını müjdeler nitelikte, 1 Ekim. Amerika dışı seyirci olarak bizler ise, Romanek'in Twitter üzerinden yalancısıyım, aşağı yukarı aynı zamanı bekleyebiliriz. Süper olmaz mı Filmekimi progamında görsek mesela...

Ben kendi adıma sadece Carey Mulligan'ın "An Education"la yarattığı gürültünün hakkını verip veremeyeceğini görebilmek için bile olsa izlemek isterdim. Fragmanı görünce, filmin daha da fazlasını yapabileceğine ikna oldum. Masumiyet, yalnızlık ve geceleri uykunuzu kaçırabilecek diğer şeyler hakkında, tam da sonbahara uygun, küçük ve güçlü bir film bekliyorum Romanek'ten. Umalım ki, bir diğer Lovely Bones hadisesi pusuda olmasın.

Somewhere

2010-06-15T13:00:00.012+03:00

Keşke eline kamera alan her kız çocuğu, Sophia Coppola gibi filmler çekse...

Yaz sıcakları ve hayatımdaki bilumum acayipliği bahane edip sizleri ihmal ettim farkındayım. Amma ve lakin, öyle bir şey düştü ki kucağıma bu sabahtan beri, çalışırken hatırlayıp gülümsemeye başlıyorum, düşündükçe çok korkutucu gözüken kış mevsiminden korkmaktan vazgeçiyorum, sırf onun yüzü suyu hürmetine üzerimdeki ölü toprağını silkiyorum.

Dünya üzerinde yalnız ruhları en iyi anlayan kameralardan Sophia Coppola'nın Marie Antoinette'ten beri ilk, kronolojik olarak dördüncü filmi Somewhere. Ünlü Hollywood hoteli Chateau Marmont'da geçmekte olan hikayede eski gönül hırsızı, asi çocuk ve bıçkın aktör Stephen Dorff'un canlandırdığı kötü-çocuk şöhretli aktör Johnny Marco'yu ve kızını gözetleme imkanına ulaşıyoruz. Fragman bir dolu acayiplik arasına sıkışmış bir dolu sessizlik anı vaat ediyor, eh referansı Lost in Translation olunca, seyirci için çıta epey yükseliyor.

Anlıyoruz tabii, Oscar falan, önemli şeyler, ama Aralık 22 dediğimiz zaman da, epey uzakta. Eğer çok şanslı azınlıktaysanız, 3 ay sonra Venedik Film Festivali'nde kendisini yakalayabilirsiniz. Değilseniz, Lost in Translation'ı bir daha izleyip rüyaya yatabilirsiniz. Oscar geldiğinde uyandırırız artık, yüzünüzde yastık izi, kafanızda uykunun sersemliği, Sophia Coppola'ya emanet ederiz sizi, ne dersiniz, iyi mi?

Eline gitar alan her kız çocuğu Joni gibi şarkı söyleyebilseydi keşke...

2010-05-06T15:37:00.001+03:00

I remember that time you told me, you said
"Love is touching souls"
Surely you touched mine
'Cause part of you pours out of me
In these lines from time to time
Oh, you're in my blood like holy wine
You taste so bitter and so sweet

Happy B'Day!

2010-04-26T09:48:00.005+03:00

"Vanity, definitely my favorite sin."

Yıllardır şanına yakışır bir rolde izleyemediğimiz Al Pacino'nun ikinci Oscar'ının vakti gelmedi mi sizce? Ben hep kendisini ve De Niro'yu alıp düşük bütçeli kendi halinde bir film çekme hayali kurarım mesela. Al Pacino'nun İtalyan pizzacısı ve çok Katolik bir kızı olsun misal, DeNiro'nun Irish pub'ı olsun, New York'un Bronx'a komşu bir semtinde. Böyle "Do the Right Thing" tadında olaylar gelişsin, tek bir el bile silah patlamasın, yaşlı italyan kadınlar, daha da yaşlı İrlandalı adamlar olsun, Al Pacino elinin hamuruyla sigara molasına çıksın, orada Robert DeNiro'yla laflasın, DeNiro'nun hayırsız oğlu kumar borcu yüzünden Pub'u batırsın falan...

Neyse, uzun ömürler diliyoruz Pacino'ya, ben değilsem bile başka bir (!) genç ve yetenekli bir yönetmen kendisinin kariyerini yeniden yaratabilsin diye...

Happy B'Day!

2010-04-22T16:39:00.004+03:00

"Relatively soon, I will die. Maybe in 20 years, maybe tomorrow, it doesn't matter. Once I am dead and everyone who knew me dies too, it will be as though I never existed. What difference has my life made to anyone. None that I can think of. None at all. "

Sevdiğiniz aktörleri sayarken Jack Nicholson'ı saymazsanız, aforoz edilirsiniz, biliyorsunuz...
Ama öte yandan, dişini geçirdiği her karakterde harikalar yaratan sayın Nicholson'ın hiç olmadığı bir Hollywood misal, neye benzerdi acaba? Nice mutlu senelere, 73 kere maşallah!

Aşkın i-kea hali

2010-04-09T15:01:00.008+03:00

Azıcık spoiler var!!!

…en baştan bilmeniz gerekiyor, bu bir aşk hikayesi değil…

(500) Days of Summer'ı ilk izleyişimin üzerinden 8 ay geçti. Yine de film müzikleri albümünü her dinleyişimde, en az bir şarkıda yüzüme kocaman bir gülümseme yayılıyor, kendimi tutamıyorum, filme bir kez daha aşık oluyorum. Mesela, albümdeki ikinci şarkıyla başlayalım.

Regina Specktor – Us; grenli görüntülerde VHS kayıttan bize gülümseyen 2 çocuk bizi selamlıyor. Tamam hikayeye hiç hizmet etmiyor, olmasa da olur bir jenerik ama sevimli bir giriş değil mi sizce de?

Sonra the Smiths geliyor, There is a light that never goes out, gerçi sadece esas oğlanın kulaklığından dışarı taşan melodiye kulak misafiri olabiliyoruz ama allahtan Summer hanım kızımız, bizden atak davranıyor "to die by your side…" diye mırıldanıyor. "The Smiths'e bayılırım" diye de ekliyor. Sonrasında asansörde yan yana sussalar bile neredeyse gözümüzle görüyoruz, Tom onu neyi çarptığını bile anlayamayacak kadar aşık olmuş olarak asansörden iniyor. Tom'dan ilk hamle ofis partisinde iki kadeh şampanya eşliğinde geliyor, fonda Black Lips'ten Bad Kids çalıyor. Karavana! İkinci hamle: Tom sadece müziğin sesini açıyor, The Smiths onun yerine Summer'a yalvarıyor, "Please, please, please let me get what I want". Acaba Summer niye hala Tom'un kollarına koşmuyor?

İleri alıyoruz; "Sevgilim musluğumuz bozulmuş!". Ikea'da, evcilik oynuyor Summer ve Tom. Tom'un gözlerinden hayranlık akıyor, her ilişkide böyle midir, bilinmez, bu ilişkide açıkça bir taraf daha derine düşüyor. İkea'da yanyana uzanmışken, fonda Doves terennümüyle "There goes the Fear" çalıyor, bir de nasıl söylesem, "Sevgilim, yatak odamızda Çinli bir aile var gibi sanki!" Zaten aşk da, katalogdan seçip evde kendi başına kurmak zorunda olduğun bir mobilya değil mi?

Kendini çok kaptırmama düsturuyla yola çıkanlardan Tom, herşeyi ağırdan almaya niyetleniyor, ama bir kere Han Solo'nun onayını alınca durmak mümkün olmuyor. Gerçekten de aşık olma halinin en eğlenceli tasvirlerinden biri bizi bekliyor. "You Make My Dreams" eşliğinde bütün San Fransisco Tom'la dansediyor. Ah Min'el Aşk, sen nelere kadirsin! Zaten Temper Trap de "Sweet Disposition"da aynı şeyi anlatmıyor mu? Özel bir şey yapmanıza gerek yok, şehrin içinde yan yana yürümek bile dünyanın en güzel şeyi değil mi, bu kadar aşık olunca, yan yana yürünecek daha binlerce günün hayaliyle gölgelenmiş bir gün geçip gidiyor. Tom'un günlük hayatta hiç durup düşünmediğini şeylere vakit ayırması gerekiyor, hem kim demişti, yanındayken en iyi siz olduğunuz insanları sevmekten hiç vazgeçemeyeceğinizi. İyi ki bu film bir aşk filmi değil. Yoksa…

İleri sayıyoruz. Première Dame Carla Bruni; "Quelqu'un M'a Dit" diyor; arabanın içinden dışarı bakıyoruz, sokaklar akıyor yanımızdan, adı konmamış şeylerin rahatsızlığı arabanın içinde, Summer'la Tom'un arasında oturuyor. "Ben sinemaya gidiyoruz sanıyordum" diyor Summer. İkisi de, farklı zamanlarda ama, birbirlerine bakıyorlar, ikisi de başka kimsenin görmediği bir şey görüyorlar diğerinde, ama kimseye söylemiyorlar.

Biraz daha ileri sarıyoruz. Ortak bir arkadaşın düğününe giden trende karşılaşıyorlar, "Kahve alacaktım ben de"yle birlikte Temper Trap bir daha devreye giriyor. Düğünde aynı masada oturup etekteki bütün taşlar dökülüyor. Kim horluyor, kim uyandığında berbat görünüyor… "Oooh, Mushaboom, Mushaboom"… Sanırım, Türkçe olsaydı filmimiz, buraya "Aşk yeniden" yakışırdı. Ama bu film bir aşk filmi değil pek tabii ki… İnsan hep sanır ya, ve hep umar boşu boşuna… O çok nefis Beklentiler / Gerçek sekansından bahsetmeye sinema hariç hiç bir dilin grameri yetmez, o yüzden, ben bir kez daha sözü Regina Spektor'a ve harika Hero'suna bırakıyorum: "He never ever saw it coming at all"

Lütfen, dişinizi azıcık daha sıkın, biraz daha ileri alacağız. Bir diğer paralel kurgu, sonunu söylemek gibi olacak, o yüzden neyle ilgili olduğunu buraya yazmayacağım. "I'll tell you everything about living free" demesi mesela Wolfmother'ın neden o kadar isabetli; filmi izlemeden öğrenemeyeceksiniz o yüzden. Yok, yok ısrar etmeyin, söyleyemem. Kocaman adımlar atıyor Summer da, Tom da, o kadar ipucu size. Hayat işte.

Keşke, film ikilimiz parkta el ele oturup uzaklara bakarken bitseydi de, finaldeki o biraz zorlama mutlu son kalmasaydı film biterken elimizde. Ama dedim ya, hayat işte. Sonuç olarak (500) Days of Summer, sahne sahne bakıldığında eşsiz bir film. Popüler kültür referanslarından sürpriz müzikal numaraya, siyah-beyaz sahnelerden bir ileri iki geri hikaye kurgusuna alt alta dizilecek çok fazla mahareti var. Parçalar bütüne evrildiğinde ağızda daha iyi bir tat kalmamasını da yönetmenin acemiliğine verebiliriz şüphesiz. Öte yandan kusurlarıyla birlikte aşık olunabilecek bir film (500) Days of Summer. Aynı baş karakterleri gibi... Otuz iki kısım tekmili birden orijinal romantik komedi...

Nisan Yorgunluğu

2010-04-07T16:45:00.016+03:00

Malumunuz Nisan İstanbul'da festival ayı. Kendi adıma bu sene feci tembellik ettiğim için bir sürü filmi kaçırıyor olacağım. Açıkçası size festivalden film tavsiye etmek de haddimi aşmak olur. Ama, naçizane önerim, hiç bilmediğiniz, hiç duymadığınız birilerinin filmini izleyip ezber bozmak olur. Bir de kitapçığı işaretlemenin, asla vakit bulup izleyemeyeceğiniz filmler hakkında hayal kurmanın da tadı başka... Gidip görebilirseniz, o zaten "Adam Olacak Çocuk" evreninde ıspanak yeyip dişini fırçalamaya tekabül ediyor, on puan, on puan, on puan... Benim festivalle en büyük derdim İstiklal Caddesinin leş gibi sinema salonları, onların rahatsız koltukları ve tabii ki alt yazı senkronizasyonu ile ilgili teknik beceriksizlikleri... Rica ederim dayak mı yedik, film mi izledik belli olmayan, adam gibi havalandırılmayan hatta ses iletimi bile sağlıklı olmayan sinema salonlarında daha ne kadar ömür çürütmemiz gerekecek? Festival ruhuna yakışır, eli yüzü düzgün bir tek salon yok mudur şu şehr-i İstanbul'da yahu?

Festivalde yakalayamazsanız bile, vizyonu şenlendirecek 3 film var bu sene benim ajandamda. Festivalde kısmet olmadı ama, vizyonda iki elim yakalarında.

A Single Man

"Stillness of the Mind" diye başlıyor albüm. Kendinden emin olmaya çalışan bir keman, boğazını temizliyor sanki. Flüt mü o, omzuna vuruyor, korkma diyor, söyle ne geliyorsa içinden. Sonrası, ensenizden aşağı doğru bir ürperti...

Abel Korzeniowski ve "In the Mood for Love"dan tanıdığımız Shigeru Umebayashi'nin karşılıklı paslaşması A Single Man'in Soundtrack albümü. Her ne kadar kredinin çoğunu Korzeniowski hak etse de, Umebayashi sahneye çıktığı anlarda patlayıcı etkisi yaratıyor. 1 dakika süresinde insan evladının kaç kere kalbi kırılabilir, onu gösteriyor. Bu ikili gövde gösterisi, arada 60lardan jazz nameleriyle bölünüyor. Eğer A Single Man fragmanının ve Soundtrack albümünün vaat ettiğinin yarısı kadar bile iyiyse, küçük çapta bir başyapıt bekleyebiliriz.

Bal

"Yusuf Üçlemesi"nin son filmi Bal, Berlin'de Altın Ayı'yı kucakladıktan bu kadar kısa bir süre sonra vizyona girmesini beklemiyordum açıkçası. Semih Kaplanoğlu'nun bu pastoral üçlemesinin son filmi, aralarında en güzelleri olabilir gibi görünüyor, şimdilik gördüğümüz kısacık görüntülerden. Neredeyse, Hayat Var anıştırması yapıp içimizi gıcıklıyor. İnternet aleminde "Türkiye'nin En iyi yabancı film adayı belli oldu" gibi şeyler yazılıp çizilmeye başlandı. belli mi olur, Mahzun Kırmızıgül bir son dakika atağıyla (!) önünü kesmezse Bal ve Kaplanoğlu bizi bir kez daha onurlandırabilirler. Aklınızda bulunsun, Nisan Ayı bitmeden. Hazırlık mahiyetinde, Yumurta ve Süt'ü de tekrar edebilirsiniz tabii, size kalmış.

Kosmos

Reha Erdem, cesur bir yönetmen, tuhaf, içine girilmesi zor bir sineması var. O yüzden her filmine biraz da çekinerek yaklaşıyorum. Sevmemekten korkarak izliyorum.Film bittiğinde karışık hislerle dolu oluyorum. Kosmos'un fragmanına göz ucuyla bakmak bile o yüzden içimi gıcıklıyor. Sanki yolun kenarında bir kaza olmuş da bakmamaya çalışıyormuşum gibi ama yine de gözümü alamıyormuşum gibi. Öyle işte, yeni birşeyler denemek isteyenlere... Yok, tek kelime etsem, tadı kaçacak sanki, siz iyisi mi kendi riskinizi kendiniz alın da, fragmanı izleyin, çok merak ediyorsanız ne demek istediğimi.

Ah bir de bu var, ama nasıldır bilemedim, sadece oyuncu kadrosunu sevdiğim için bir şans verebilirim.

Mart vizyonundan sizler için seçtik

2010-03-02T19:04:00.019+02:00

Oscar denen nanenin en büyük faydası, her biri birbirinden başarılı pek çok filmin art arda sinema salonlarını dolduruyor olması olsa gerek. işte Mart ayında, radarınızda olması gerekenler...

1) Alice in Wonderland'in Mart ayında vizyona gireceğini aylar öncesinden yine burada duyurmuş olduğumdan dolayı vicdanım rahat, 5 Mart tarihinin herkesin takviminde fosforlu kalemle işaretli olduğunu tahmin ediyorum. Kendi adıma; bütün o Avatar deneyiminin en güzel tarafının başında çıkan Alice in Wonderland fragmanı olduğunu söyleyebilirim, yani beklentilerim yüksek... Hollywood stüdyo sisteminde çalışıyor olduğu halde hep biraz tuhaf olmayı başarmış Tim Burton'a ve makyaj ve CGI marifetleriyle tanınmayacak hale getirdiği yıldız oyuncu kadrosuna ve hatta Lewis Caroll'ın kim bilir nelerden esinlenip yazdığı öyküsüne hepimiz bir yerlerden aşinayız da, filmin esas kızı Alice'e endamını ödünç veren Mia Wasikowska bizim için çok yeni bir yüz. HBO'nun Psiko-draması "In Treatment"ta Gabriel Byrne'ün en genç ve en ilginç hastasını oynadığında henüz 16 yaşındaydı. Değme aktrislere taş çıkarttığını ve sadece yüzünü kullanarak kamerayı kendine tutsak ettiğini belirtmek boynumuzun borcu. Güçlü havası, kendine has güzelliği ve korkutucu yeteneğiyle önümüzdeki 10 yılda adını sıkça duyacağımıza şüphe yok. Ama siz Alice'ten önce hızlı bir girizgah yapmak isterseniz, "In Treatment"ın ilk sezonunda Byrne'e kök söktürmesini izleyebilirsiniz.

2) Crazy Heart: Jeff Bridges, yazıktır ki, yaptığı işte o kadar iyi ki; hiç bir rol onu zorlayamaz gibi. O kadar iyi bir oyuncu ki, asla rol keserken yakalanmıyor, aynı sahneye paylaştığı oyuncunun değerinden bir şey eksiltmeden kendini yükseltmenin bir yolunu illa ki buluyor. Uzun soluklu muazzam bir kariyeri 7 Mart gecesi bir Oscar'la taçlandırmaya hazırlanan Jeff Bridges'in ödülünün, tek bir filmdeki tek bir performansa değil, sinemaya adanmış bir ömre verileceğini söylemek yanlış olmaz herhalde. Siz de ister Crazy Heart izleyip bu seneki Oscar geyiklerine dahil olun; isterseniz Michelle Pfeiffer'la karizmalarını tokuşturdukları "the Fabolous Baker Boys"u izleyip 80'leri yad edin. İdeali ikisini birden izleyip rüyaya yatmak tabii ki, ki yapabileni tutmam, hatta az bilinen bir başka Jeff Bridges filmini önermeden bırakmam; Kıymeti bilinmemiş bir aile draması: Door on the Floor

3)Away We Go: Sam Mendes, daha geçen sene Revolutionary Road'u yapıp bizi darmadağın eden kendisi değilmiş gibi bu sefer "Away We Go"yla karşımızda. Adeta Revolutionary Road'ın antitezi yerine geçebilecek Away We Go'nun esas kızı ve esas oğlanı, alıştığımızın aksine, birbirlerine aşıklar. Üstelik ferah feza, birbirlerin sıkmadan, boğmadan seven, adeta naneli bir halleri var. Sam Mendes filmi olmasından mütevellit her an şiddetli bir münakaşanın patlamasını, ne bileyim kuşkonmaz tabaklarının havada uçuşmasını beklemeyin. Bu film uzun süreli aşk ilişkisinin eski; güzel bir battaniye gibi sıcacık ve rahat bir yanı olabileceğini size hatırlatmak için çekilmiş. Sevdiğiniz birine sokulup izleyiniz.

Yok gene de ben aşkın şiddetinde ve de cinnetindeyim derseniz, yine Sam Mendes imzalı "Revolutinary Road'a bekleriz.

4)Acıların kadını Precious: Senenin açık ara en iyi "oynanmış" filmi Precious. Mariah Carey ve ya Lenny Kravitz'in varlıkları bile tek başına ilgi çekmeye yetecekken, Lee Daniels, hikayenin merkezine okuma yazma bilmeyen obez bir kızı koyuyor, üstelik cehalet, aile içi şiddet, en fenasından ensest ve sefaletten örülü bir hikaye anlatıyor. Lee Daniels sanki filmini izlemeye cesaret edememenizi istiyor. Ya da daha doğrusu, bütün cesaretini toplamadan perdenin karşına geçmeni onaylamıyor. Gözyaşıyla yazılmış sert bir hikaye Preciuos'ınki. Çünkü ancak cesaretle ağza alınacak küçük ama güçlü cümleler kuruyor. Yıllardır izlediğimiz en iyi performanslardan biri; Gabourey Sidibe'nin performansı. Maalesef şehr-i Hollywood'da 120 kilo ağırlığında siyahi bir kadının oynayabileceği çok fazla rol olmayacağı için, muhtemeldir ki kendisini çok fazla filmde göremeyeceğiz. O yüzden bu büyük yeteneği ilk filminde izlemiş olmanın ayrıcalığını pas geçmeyin.

Konu size ağır geldiyse, daha hafif bir yetişme hikayesindeyse gözünüz; Jenny'nin maceralarına uzanabilirsiniz. if! artığı "An Education" iki yüzlü ahlakçılığı ve yeni bir şey söylemekten kaçınmasıyla eleştirildi en çok. Yine de, hiç vakit kaybedilmeden takdim edilen "yeni Audrey Hepburn" yaftasına yakışır bir yetenek Carey Mulligan. 2010 yılı, Oscar ödülünü kim alırsa alsın, çok başarılı kadın oyucunun devler ligine terfisiyle hatırlanacak. Biz sizi çok sevdik kızlar, yine gelin, olur mu?

5)Shutter Island

Fazla söze ne hacet! Kaçırırsanız çarpılırız, uyarmadı demeyin!

Yemekteyiz - Maria Elena'yla kahvaltı keyfi

2010-02-10T21:46:00.008+02:00

Sevdiğiniz adamın eski karısı tutku suçlarına yatkın, intihar eğilimli bir dahiyse, üstelik gecenin bir yarısı hayatınıza bodoslama dalma ihtimali bakiyse, Çince konuşmaktan başka yetenekleriniz de olsa iyi olur.

"Who said anything about talent?! I say Gee-ni-us!"

Bayanlar, baylar; karşınızda Carey Mulligan

2010-02-10T21:13:00.007+02:00

Léon'daki Natalie Portman ya da Roman Holiday'deki Audrey

Hepburn gibi bir yıldızın doğuşuna tanıklık edenlerin

üstünde yıldız tozu kalır mı acaba?

Denemesi if!te, bir bilet fiyatına...

Yukarı, daha yukarı!

2010-02-10T20:44:00.006+02:00

O nev-i şahsına münhasır imgeyi ilk gördüğünüz anı hatırlayın bir. Masmavi bir gökyüzünde rengarenk balonların yardımıyla yükselen çatısı, pencereleri hatta varendasıyla dört başı mamur bir ev. İlk izlediğinizde radarınızdan kaçmış olabilir belki, ama fonda Michael Giacchino’nun masalsı notalarıyla birlikte siz de ruh halinizin yükseldiğini, hayatın o kadar da berbat olmadığını düşünmüş olmalısınız. İşte bu çok basit ve etkili imgeyle bizi tam 6 ay oyaladılar. Arada filmden küçük tatlı ekmek kırıntıları atıp bizi peşlerinden Venezuela ormanlarına sürüklediler. Yetmedi, göz nurumuz Cannes film festivalini bir animasyonla açtılar, bütün o kıl alınmayan burunların üstüne en komiğinden birer 3D gözlüğü oturttular. Sonra, filmin kahramanları kadar sevimlilik kumkuması Pixar insanları çalışırken nasıl da eğlendiklerinden, filmi hiçbir şey için değil, kendi çocukları için yaptıklarından dem vurdular.

Derken yabancı basında film hakkında “Başladığı gibi bitseydi, “Yurttaş Kane” olurdu” minvalinde yazılar peydah oldu. İşte bu ilginçti. Acaba neydi bu ilk 15 dakikanın kıymeti harbiyesi?

Bundan sonrası spoiler sayılabilir, uyarmadın demeyin.

En temelde iki yalnızdan bir macera çıkarma üzerine kurulu diğer filmlerden pek bir farkı yok Up!’ın. Gücünü karakterlerin farklılıklarından alan çok klasik bir hikaye izleğini olabildiğince anaakım sinemanın kurallarıyla eli yüzü düzgün bir hikaye anlatıyor. Üstelik teknik olarak da aksayan, tıksıran hiçbir yönü yok. Konuşan sevimli hayvanlardan çok fena halde kötü adama kadar her şey yerli yerinde. Hele ki, Mr. Frederiksen’ın yalnızlığını daha da hissetmemizi sağlamaya odaklı hazırlanmış o çok masalsı “nostalji montajı” var ki… Neyse o meseleye geri döneceğiz.

Ben kız başıma Cannes’a gidemediğime en çok Inglorious Basterds yüzünden üzüldüysem, ikinci en çok da Up! İçin daha çok çok beklemek zorunda kalacağım diye üzülmüştüm. Çok da mühim değilmiş aslında, şimdi düşündüm de. Kötü bir film değil Up!, ama maalesef üzerinde yaratılan beklenti balonuna bir beden küçük, fragmanlarının ve çılgın pazarlama kampanyasının çığırttığının bir oktav altında. Misal daha o zamanlar devrim diye bize kakalanmaya çalışılan 3D teknolojisini (ah kıymetli okuyucular, şimdiki gibi her film 3D vizyona girmiyor o zamanlar, Avatar falan hak getire) kullanırken ağzımızı açık bırakmamış, malum teknolojiyi hikayeye hizmek etmek için kullanmamış (alternatifi için bakınız; Coraline). Üstüne ev havalanıp macera hızlandıktan sonra, yetişkin seyirciyi yakalamak için çok da bir çaba sarf etmemiş, 5-12 yaş grubunu seyircisi bellemiş, Disney’den bu yana…

-Sincap!

…her sevimli kahramanlı animasyonun geçtiği yollardan ezbere geçmiş, açılıştaki montajın tahribat gücünün etkisinden aldığı gazla finali yeni bir montajla getirmekte beis görmemiş. Siz de bu kerli ferli halinizle hayatınızın sırtına 10yüzbinmilyon balon bağlayıp yükselme hayallerinizin kurbanı olup sinemaya gitmişsiniz. N'apalım sağlık olsun, James Cameron’ın bin gazilyon dolara malettiği Avatar’ınkinin yanında Up!ın hayal kırıklığı nedir ki?

Öte yandan hiç mi takdir edilecek yanı yok bu filmin pasifauna derseniz, buyurun burdan yakın. Herşeyden önce, filmin ilk 15 dakikasında bizi hiç tanımadığımız iki karakterle nostaljik bir yolculuğa postalaması, aslında cümle anaakım filmin cesaret edemediği bir risk. Özellikle filmin çocuk seyircisinin dikkat aralığı düşünülürse feci ters tepme riski olan bir hamle, ancak elindeki malzemeye çok güvenen bir sinemacının yapabileceği bir gövde gösterisi. Bu biiiiir. İkincisi Michael Giacchino’nun kusursuz müziği ve filmin insanı hayran bırakan ses çalışması. Evin ilk yükseldiği andaki her tahta çatırtısından, filmin ikinci yarısındaki tasmaların üretimi vokallere, özenli ve hatta neredeyse kusursuz bir ses çalışması, ince bir işçilik ürünü.

Demem o ki, Up! İddiası kendinden menkul bir Pixar çalışması. Cannes film festivalinde kendisini başyapıt olarak selamlayan; senelerdir animasyon izlememiş Avrupa entelijansı için Mr. Fredericksen’dan geliyor.

Malum önümüz İf! Siz iyisi mi gidin, Mary & Max’i, üstüne Fantastic Mr. Fox’u izleyin. Yalnızlık meselesiyle nasıl başa çıkıla(maya)cağını Mary’le Max, maceranın ballı tarafını Fantastic Mr. Fox size anlatır.

Hamiş:Bir de çok konuşulan Pixar filmlerinde kadın olmak mevzusu var değil mi? Üzerinde uzun uzun yazılır çizilir tabii, ama en özünde Pixar büyümek istemeyen erkek çocuklarının meskeni. Küçükken esaslı kızlarla arkadaşlık edenler Up!'ın Ellie'si ya da Wall-E'nin Eva'sını yaratıyor. Daha fazlasını beklemek de, iyi ihtimalle safdillik sanırım, şimdilik en azından.

Daha yukarıdan bakın

2010-02-04T13:30:00.021+02:00

Aman dikkat! İzlemediyseniz sonuyla ilgili bilmek istemeyeceğiniz bir şeyler söylüyor olabilirim!

İlkokul, ortaokul derken lise, ÖSS falan derken üniversite bile bitti. Yeni mezunsunuz, tebrik ederiz. Dünyayı değiştirecek fikirleriniz var, sisteme kendinizi kaptırmadan entegre olacak, belli sistemi içeriden fethedeceksiniz. Hafta sonları var sonra, gerçekten ilginizi çeken şeyleri o zaman yaparsınız, ama hafta içi beyaz yakalısınız. İlk takım elbiseniz, ilk maaş çekiniz, ilk mesai arkadaşınız. Sonra akşamdan kalma ilk mesai sabahınız. Yavaş yavaş içinizde tuhaf bir his uyanmaya başlamadı mı? Değil bütün dünyayı, kendi hayatınızın gündelik akışındaki ufacık bir detayı bile değiştirmekten çok uzak olduğunuzun ayırdına vardınız mı?

Lütfen biraz daha yukarıdan bakalım.

Hayatınızı dolduran her şeyi ve herkesi düşünelim bir kaç saniye için. Dünyanın en büyük tuzağı mıdır acaba sahip olmak / ait olmak? Elde etmek için uğraştığımız her şey, bir ev mesela, sonra bir eş, uğrunda hayatımızı hiç bir beis görmeden erteleyeceğimiz o pırıl pırıl çocuklar... Hepsi ayaklarımıza bağladığımız yükler mi yoksa? Onlar olmasa millerce uçar mıydık semada? Hadi uçtuk diyelim ki, nereye konardık sonunda acaba?

"Up in the Air" iş için çıkılan sıkıcı bir uçak yolculuğunda ya da herkesin en karizmatik pozlarını kestiği verimsiz bir iş toplantısının kağıt bardaktan içilen berbat kahve molasında düşüneceğiniz her şeyden birazcık bahsediyor. Kendini tanımlamak için kullanabileceği her şeyin yerine uçuş programı kartını koymuş bir modern Peter Pan'ın (evet, hem de uçuyor kendileri) hikayesi, bir anlamda geç kalınmış bir ergenlik hikayesi olarak da okunabilir. Ama muhtemeldir ki, bu hikayenin "ekonomik krizden insan portreleri"nden başka bir şey olarak okunması için bir kaç on yıl beklememiz gerekecek. Belki o zaman George Clooney'nin herkesi kendini oynadığına inandırmayı başarmış eşsiz portresinin, Anna Kendrick'in sert kabuğunun altındaki güvensiz ve kırılgan Natalie'de yarattığı harikaların veya Vera Farmiga'nın çok az şey yapmaya cesaret ettiği için bile şapka çıkarılmaya layık küçük mayınlarla dolu, fena halde yetişkin kompozisyonun kıymetini teslim edebileceğiz. Belki o zaman 2000li yılların ilk 10 yılında, gelişmiş dünyanın ruh halini en iyi yansıtan film olduğu gerçeğini kabul edeceğiz. (Bkz; Cep telefonları, uçaklar, diz üstü bilgisayarları, her ihtiyacın düşünüldüğü lüks oteller ve onların tek kullanımlık alkol depoları... Sonra kredi kartları, mil biriktirilerek prestij kazanılan uçuş programları, jilet gibi takım elbiseler ve daha da fazlası... Bayraksız tek bir büyük cumhuriyet; hava alanları, herkesin eğlenmek zorunda olduğu çılgın şirket partileri, kelimelere sığmayan duyguların 160 karaktere sıkıştırıldığı kısa msjlar... Modern ve hızlı hayata uyum sağlamak için kullandığımız bütün o kamuflaj malzemeleri...)

Fight Club ve Matrix'ten 10 yıl sonra, bahsi geçen filmler sayesinde gaza gelip hayale kapılan yeni yetmelerin çoğu yeni yetişkin beyaz yakalılar arasına katılırken, "Up in the Air" ile karşılaşmak iç burkan bir doğrulama, hayattaki çıkışsızlık üzerine şık bir durum tespiti aynı zamanda. Sadece finalini şekere bulamamaya cesaret ettiği için bile kutlanmayı hak eden bir film, usta işi bir gövde gösterisi "Up in the Air". "Ne yani, şimdi bu film mi Oscar adayı" veya "Hıh, Clooney kendini oynuyor zaten"lerin arasında ne düşüneceğinizi şaşırırsanız, lütfen biraz daha yukarıdan bakmaya çalışın. Bir sinema bileti fiyatına bütün hayatınızı sorgulatmayı başaran kaç tane film vardır ki...

2010-01-29T00:21:00.004+02:00

uyumsuzlar, intihar eğilimliler, bu dünyayı hak etmediği kadar çok sevenler,gelecekten bir şey beklemekten vazgeçenler kendilerine yeni bir yazar bulacaklar onları iki kapak arasına sıkıştırsın diye.

biz, geride kalanlar, kendimizi yalnız hissedince Glass ailesinin yanına kaçacağız, "masaya bir tabak da pasifauna için lütfen, Franny canım, lütfen, şu mavi porselenlerden, hani Seymour'un pek sevmediği..."

dilim varmıyor ama, hoşçakal Salinger, mümkünse gene gel, sevgi ve sefaletle...

“I hope to hell that when I do die somebody has the sense to just dump me in the river or something. Anything except sticking me in a goddam cemetary. People coming and putting a bunch of flowers on your stomach on Sunday, and all that crap. Who wants flowers when you're dead? Nobody.”

Yemekteyiz - Hood ailesiyle Şükran Günü yemeğindeyiz

2010-01-23T13:52:00.004+02:00

Yetişkinlerin bile büyük bir sakillikle yüzlerine gözlerine bulaştırdığı cinsel devrimden kendi başına geçmeye çalışan Wendy Hood, bildiğiniz yeni yetmelerden değil, çok şükür ki. Politik bir duruşu var bir kere. Nixon'ın icabına bakılmasını istiyor. Ah bir de kendi kişisel takıntıları var, Carver kardeşler ve parmakları olan çoraplar gibi...

Malum, sene 1973... Amerika'nın sessizce içeride ve gürültüyle dışarıda değiştiği yıllar. Karakterleri sık sık camla ya da buzla ya da mesela bir aynanın içinde çerçevelenmiş, tek başlarına görmeye alıştığımız filmde, şükran günü yemeğine oturuyoruz. Dışarıdan yalancı bir kış güneşi kocaman pencerelerden içeri giriyor. Ben (Kevin Kline) kızına dönüp Şükran günü duasını okumasını istiyor. Nasılsa onlar küçük, şükran dolu bir aile. Küçük Wendy, ağzını açıp 70lerin bütün öfkesini aile yemeğine kusuyor. Ah Wendy, büyükler bu kadar samimiyet istemezler ki...

"Dear Lord, thank you for this Thanksgiving holiday. And for all the material possessions we have and enjoy. And for letting us white people kill all the Indians and steal their tribal lands. And stuff ourselves like pigs, even though children in Asia are being napalmed. "

Her biri kendi kuşağının en iyi oyuncularından oluşan oyuncu kadrosu, soğuk renk paleti, kusursuz mekan kullanımı ve gerek set ve dekorlarıyla, gerekse kostümleriyle 70leri yaratmada gösterdiği başarıyla "Buz Fırtınası" 90lı yıllarda pek moda olan "Amerikan çekirdek ailesi"ne otopsi yapmaya kalkışan filmler içinde ayrı bir yerde duruyor. Ang Lee ise filmin finalinde, iyi bir filmin belki de en çok samimi bir sonla mümkün olduğunu bize bir kere daha hatırlatıyor.

... that a family is like your own personal anti-matter. Your family is the void you emerge from, and the place you return to when you die. And that's the paradox - the closer you're drawn back in, the deeper into the void you go.

Doğru söze ne denir...

2010-01-19T10:58:00.005+02:00

Senelerden geçen seneydi, biz HFPA'i tebrik ediyorduk sessizce, gişeye değil yeteneğe ödül verdikleri için, Happy-Go-Lucky'i, Vicky Christina Barcelona'yı atlamadıkları için, Colin Farrell'a ödül vermeyi akıl ettikleri için. Velhasıl kelam, zaman değişiyor, ekonomi malum, bu krizde yeteneğiyle göz dolduranları değil, şatafatıyla sinema salonlarını dolduranları ödüllendirmekte fayda olduğunu düşünmek istemiş olabilirler. Ya da büyük bir tembellik gösterip, izledikleri son 3 filme oy vermekte beis görmemiş olabilirler. Bir seferlik yanılma hakkını ellerinden almak istemiyorum.

Ama Mart başında James Cameron'ın "I am the Mother tree of the Earth" diye bağırırken görürsem Kodak'ta, yapacaklarımdan sorumlu değilim. Lütfen Akademi üyelerini uyarınız efendim.

Şaşırma yeteneğinizi ölçmek için...

2010-01-05T23:34:00.003+02:00

...lütfen sinemaya gidiniz.

Happy B'Day!

2009-12-30T08:49:00.002+02:00

"In a flash I have my new year's resolution - aim higher."

Yemekteyiz - Burnhamlara davetliyiz...

2009-12-28T21:27:00.000+02:00

"Biri bana kuşkonmazı uzatabilir mi?"

Amerikan banliyösünde kırmızı bir kapı açılır. Sonra kırmızı gül yaprakları etrafa saçılır. Ang Lee'nin 70lerine buzz gibi bir büyüteç tuttuğu Amerikan çekirdek ailesi bu kez Sam Mendes'in mesafesiz ama objektif bakışı altında...

"...işini kaybettiğin bugün nasıl benimle böyle konuşmaya cesaret edebiliyorsun"
"Kaybetmek mi? İşimi kaybetmedim. "Aman Tanrım, işim nerde!?!" gibi birşey olmadı. BEN İSTİFA ETTİM. Biri bana bana kuşkonmazı uzatabilir mi?"

90lı yıllarda yaratılmış en başarılı sinema karakterlerinden biri Lester Burnham'ın gecikmiş bir sinir patlamasına yaklaşmasını izlediğimiz, kara mizahın her saniye biraz daha yükseldiği yemek sahnesi, aile ve birey çatışmaları üzerine de muazzam bir inceleme.

Daha yakından bakın.

Bright Star

2009-12-25T16:26:00.004+02:00

Fanny Brawne; Bright Star'ın gözlerinde yıldızlar parlayan aşığı, John Keats'in ilham kaynağı, modern pek çok hem cinsiyle aynı kaygılarla kavruluyor soğuk; Viktoryen İngiliz kırsalında. Bir yandan yaşadığı hayata anlam katmaya çalışırken, kendini fazla ciddiye alan erkek cinsini cins-i latifin zayıflıkları konusunda haksız çıkarmak için çabalıyor. Filmin yetişkin erkekleri karanlık odalarda oturup ilham gelmesini beklerken Fanny'nin dünyasından ışık eksik olmuyor, ta ki aşktan nefes alamaz hale gelene kadar.

Jane Campion kadınlar ve onların vücutları üzerindeki egemenlik haritaları üzerine söyleyeceklerini "The Piano"yla dile getireli 10 yıldan uzun zaman geçti. Şimdi sıra kalbin sınırlarında. İlk aşkın imkansızlığına yazılmış bir şiir "Bright Star"; önce 19. yüzyılda; John Keats tarafından mürekkeple kağıt üzerine, sonra geçtiğimiz sene; Jane Campion tarafından ışıkla peliküle.

John Keats, şakası bile yapılmaz, ciddi ciddi Romantik'ti. Genç yaşta gelen ölümü meseleyi sadece daha da ciddi hale getirdi. Fanny Brawne ise malum şiire ilham vermemiş olsa belki adını bile duymayacağımız genç bir kız. Aralarında geçenler ise son zamanlarda izlediğimiz en Romantik, en idealize edilmiş aşk hikayesi. Her çeşit arzuyu hasır altı etmenin marifetten sayıldığı Viktoryen İngiltere'de aynı çatı altında yaşadıkları halde ekonomik ve sosyal koşullar yüzünden de ayrılmak zorunda kalan, üstelik ilk aşkın o çok derin yarasıyla yaralanmış olan genç aşıkların hikayesi en basit ifadesiyle yürek parçalayıcı. Özellikle Abbie Cornish'in bazı sahnelerdeki samimiyeti, izlememeniz gereken çok mahrem bir anı izliyormuşsunuz hissi uyandırıyor. O çığlık çığlığa ağlarken ya da kendini havasız bir odaya, onlarca kelebekle kapatıp dünyayı dışarıda bırakırken tuhaf bir ikilemde kalıyor seyirci de; görmemesi gereken çok mahrem bir ana tanık olmanın utancı ve merakı, Campion'un çok samimi kamerasının da katkısıyla bir çeşit röntgenci zevke dönüşüyor. Gündelik hayatı anlatan Flaman resimlerini andıran iç mekan çekimleri, şimdiden klasik olmuş şiirsel dış mekan kullanımı ve cümle romantiği ağına düşürecek müzikleriyle son zamanlarda çekilmiş en Romantik, en dokunaklı filmlerden biri Bright Star. Uzun uzun bakışmanın, kapıları, duvarları dinleyerek sevdicekten ucu yanmış mektup beklemenin zamanı çok eskide kaldı şüphesiz. Ancak Quentin Tarantino gibi bir haylazı bile tavlamayı başaran filme bir şans vermekte fayda var. Belki de, hiç bir şeye aldırmadan aşık olduğunuz o ilk gençliğiniz gelir aklınıza, az biraz içlenirsiniz. Bir damla göz yaşı süzülse gözünüzden, ya da ne bileyim, kendinizi mor çiçekler açmış bir çayırda öpülmekten buruşmuş bir mektup okurken hayal etseniz amacına ulaşmış demektir Campion'un başka bir yüzyıla ait bu filmi. Bright Star, kişiye özel bir zaman makinesi; isteyene 18. yüzyıl İngiltere'si isteyene bizzat kendi ilk gençliğinin kimseye anlatmadığı birkaç saniyesi...

Bunu biryerlere yazmam gerekiyordu burayı seçtim

2009-11-17T10:05:00.004+02:00

Sizden müstesna olmasın, bir adam var, çok müstesna. Tane tane, bir tane bu dünyada. Sittin senedir de tanırım kendisini. Bir sürü başka şeyin yanı sıra yeşil renge olan muhabbeti ve gülüşünün çocuk neşesinden yola çıkmış olsam gerek, Peter Pan benzetmesi yapmıştım kendisine bir keresinde. Seneler geçti şimdi, büyümek istemediği için somurttuğunu da gördüm, akıl küpü kafasını küçücük şeylere yorduğunu da gördüm, boyundan büyük kararlar aldığını da gördüm. Ama en son kişisel Peter'imin kalbini açtı doktorlar, hemen dışına, kapısına metal bir kapak taktılar. Şimdi ortalık çok sessiz olduğunda mesela, ya da çok çok heyecanlandığında, ne bileyim yorulduğunda kalbinin sesi dışarıdan duyulabiliyor; tik-tak'tan çok tk-tk; hani Peter'in kadim düşmanı Kaptan Hook'un korkulu rüyası timsah gibi. Böylece Kaptan Hook'un; yani bu dünyayla ilgili zalim, kızgın ve yok etme eğilimli bütün her şeyin iki kere düşmanı, iki kere korkulu rüyası olmuş oldu. Hepimizin korkulu rüyası zamanı etine saklamak için uyuttular onu,dünyanın kıyısında oturup aşağı baktı; sanırsam biraz sıkıldı; epey canı yandı ama sonunda uyandı. Hem de kolay yoldan öğrenilemeyecek bir bilgiyle uyandı. Hepimize kendi etimizin geçiciliğini; Neverland'e boşuna Neverland demediklerini hatırlattı.

Şimdilerde en baştan başlıyor gündelik hayata, her şeyi zor yoldan bir daha öğrenecek; eğer sandığım kadar iyi tanıyorsam kendisini; sonra sağlamasını yapıp kendi kendini tebrik edecek. İnsanın kaç milyon seveni olursa olsun yalnız yürümesi gereken yollara yolu düşecek. Ben de buradan kurmacanın nimetlerine şaşırmaya devam ediyor olacağım. Gerçek hayatta J.M.Barrie'yi bile utandıracak bir kahraman tanıyor olduğum halde.

Öyle işte, çocukken dizlerimiz kanasa bile kalkıp oyun oynamaya devam ederdik ya toz duman içinde; o günleri yad etmek; bir de ağız dolusu geçmiş olsun demek istedim. Cümlemize...

İnsana uyurken film seyrettiren makina yapsa birileri

2009-09-05T02:47:00.002+03:00

... de bir daha Hitchcock rejisinden çıkmamış kabus izlemesek...

the Reader : Cehalet mutluluktur

2009-09-05T02:36:00.004+03:00

Sadece biraz daha merhametli olmak için bekledim. Şu an çalışan aktrislerin içinde benim için çok ayrı bir yeri olan Kate Winslet’in, kötücüllüğe getirdiği soğuk şıklığa hayranlık beslediğim Ralph Fiennes’ın, bence Avrupa’nın en bitirim şehri olan Berlin’in ( ki belki Glasgow yarışır kendisiyle bitirimlik mevzuunda, ama gitmedim, görmedim, bilemem. Hem zaten bu başka bir mesele…) ama en çok Hours’la insanın günün birinde pat diye çok fena delirebileceğini, derin bir nehir gibi soğuk ve durgun bir sinemayla, usul usul anlatan Stephen Daldry’nin yüzü suyu hürmetine zehirli oklarımı kendime sakladım. Zamanla film bana gelir, bende kendine bir yer edinir diye bir şans tanıdım. Heyhat, insanın bazen ilk izlenimine güvenmesi gerekiyormuş meğerse.

Nedir efendim bu filmni kıymet-i harbiyesi? Kate Winslet’la yıllardır beklediği o gelmek bilmeyen Akademi ödülünün vuslatına sebep olması... Ki, yine bu senenin ödül mevsimi ürünlerinden, banliyö kâbusu güzellemesi Revolutionary Road’da evlere şenlik bir “sinir krizinin eşiğinde” ev kadınına can vermiş, beni benden almış kadından bahsediyoruz burada. Ama plastik makyaj çıktı mertlik bozuldu tabii. Artık her kadın oyuncu, kendi yaşlılığını da oynuyor, zaten belli bir yaşı aşınca filmlerde oynayamayan kadın oyuncuları da kırpıp kırpıp yıldız yaparız artık. Kağıt üstünde cesur bir hamle gibi gözükse de, Naziler için çalışan basit memurenin iç parçalasın diye çekilmiş hikayesi, türlü hinliklerle dolu. Bakalım, pasifauna burada kendisinin ipliğini pazara çıkarınca bu kadar pervasız olabilecek mi?

1: Lütfen, lütfen insanlar filmlerde mesela Almanca konuşmaları gerekiyorsa, Almanca konuşsunlar. İki Alman karakterin, Almanya’nın göbeğinde, gündelik hayatlarına devam ederken, Alman aksanıyla İngilizce konuşmasını izlemek zorunda bırakmasın kimse bizi. Hele ki hikâyesinde okuma yazma öğrenmek olan bir filmde, sakil oluyor doğrusu bu çaba. (Bkz, isteyince oluyormuş: Inglorious Basterds)

2: Lütfen omurgasını ergen erkeklerin seksüel uyanışı etrafına kuran filmler, eğer orijinal bir şey söylemeyeceklerse, hiç çekilmesin. Hadi çekildi diyelim, senenin en orijinal filmiymiş gibi pazarlanmasın.

3:”Seyircide, normalde sevmeyeceği bir karaktere karşı şefkat uyandırma” gibi bir iddiayla yola çıkan ey sevgili yönetmen… O karakterin asık yüzü haricinde hiçbir olumsuz özelliğini peliküle yansıtmazsan, seyirciyi Kate Winslet’ın gül teninden geçen yıllarla, tül kirpiğinden süzülen gözyaşıyla boğup da, o sevilsin diye kendini hırpaladığın ana karakterinin işlediği savaş suçlarına şöyle bir değinip geçersen, nasıl orijinal bir iş yaptığını iddia edebilirsin?

4: Aman da sevsinler, zavallı cahil Almanlar ve İkinci Dünya Savaşının gönüllerinde açtığı derin vicdan muhasebesi… Kimdi acaba, biri demişti ki, “Almanya’da yaşanan dram, bir adamın milyonları katletmesi değil, milyonların bir adamın yaptıklarını elini kolunu bağlayıp seyretmesi…” Filmin sonunda karakterlerinden birine “Senin aradığın katarsis burada değil” dedirtip, finalini tatlıya bağlama çabası da bütün bu iki yüzlülüğün üstüne tüy dikiyor.

5:Son olarak, lütfen Ralph Fiennes’a artık duygusal olarak ulaşılamayan, karanlık cinsel geçmişini sırtında taşıyan Avrupalı erkek rollerini vermeyin. Bu kadar da kolaya kaçılmaz ki canım… Her seri katili de Kevin Spacey’e oynatalım bari.

Sonuç olarak Reader çok orijinal olabilecek bir fikri suya sabuna dokunmadan anlatma çabasıyla sınıfta kalıyor. Benim nezdimde en orijinal numarası savaş sonrası Berlin’i’ni anlatırken kullandığı renk paleti… İyi niyeti sorgulayacak değilim, ama kolaya kaçmak, seyirciyi aptal yerine koymak ve bir dönem filmi çekip Kate Winslet’a kıyafetlerini çıkarttırmak marifet sayılmasın artık bi’ zahmet.

Bana kitap al

2009-08-26T16:42:00.003+03:00

Soysuzlar Çetesi'nin damağımda bıraktığı güzel tadın hakkını yemek istemem, azıcık kendimi dinleyip de öyle iki satır karalamak istiyorum size.
Ama bu yazının konusu bu değil. Ben bugünlerde, sadece uzun uzun kitap okumak istiyorum. Sayfaları arasında kaybolacağım, arada uyuyakalıp, uyandıktan sonra kaldığım yerden devam etmek isteyeceğim, bitirince üzerine rüyaya yatacağım, hatta gaza gelip, kendi kitabımı yazmaya başlayacağım o kitap nerelerde acaba?

Bir de bütün bunları yapacak zaman tabii ki...

Happy B'Day!

2009-08-20T16:45:00.003+03:00

Şu anda çalışmakta olan kadın oyuncular içindenbirini seçip arkadaşlık edecek olsam, pamuk helva kıvamındaki tatlılığıyla Amy Adams başa oynardı. Senırsam artık kabul etmeliyim, seviyorum aslan kadınlarını :)

-There's not a lot that I am good at. But I'm good at getting guys to want me. Not date me, or marry me, but want me.

Julianne Potter

2009-08-19T17:24:00.007+03:00

Küçükken kağıt bebeklerle ve ya Barbie'leriyle yeterince oynayamamış kız çocuklarını mutlu etmek için Polyvore diye bir websitesi yapmışlar. Keşfettiğimden beri çokça vakit geçiriyorum. Moda, film, resim ve bütün plastik eğlencelerden yola çıkarak dolaşıp duruyorum.

My Best Friend's Wedding'i izleyip, her kızın gay bir kankası olmasına 100bilmemkaçıncı karar verişimden sonra oturup aşağıdaki seti yaptım. Julia Roberts'ın şehirli nevrozları arasında çaresizce aşka yer açmaya çalışmasını izlerken içi acımayan ya da kendi için korkmayan kaç kız vardır acaba.

Mutlu sonda kolaya kaçmadan da iyi romantik film yapılabileceğine kanıt niteliğinde, ezber bozan yapısı, arada slapstick mizaha yüz verse de seyircisini aptal yerine koymayan mizah anlayışı ve her biri birbirinden başarılı oyuncularıyla 10 numara bir film "En İyi Arkadaşım Evleniyor". Keşke hep efsanesini duyduğumuz "En İyi Arkadaşım Boşanıyor" çekilseydi de, Rupert Everett'i bir kere daha döktürürken izleyebilseydik.

-So, I realize this comes at a very inopportune time but I really have this gigantic favor to ask of you. Choose me. Marry me. Let me make you happy. Oh, that sounds like three favors, doesn't it?

Happy B'Day!

2009-08-18T11:18:00.003+03:00

You met me at a very strange time in my life

Happy B'Day!

2009-08-17T16:46:00.003+03:00

-You talkin' to me?

Happy B'Day!

2009-08-17T16:43:00.001+03:00

In this world, a man, himself, is nothing. And there ain't no world but this one.

(500) Days of Summer

2009-08-17T16:18:00.006+03:00

- We've been like Sid and Nancy for months now.

-...we have some disagreements but I hardly think I'm Sid Vicious.
-No I'm Sid.
-Oh, so I'm Nancy...

Aşk filmi olmayan aşk filmi, (500) Days oof Summer, bizde, Aşkın (500) Günü ismiyle, 9 Ekim'de vizyona girecek. Eh, günleri sayıyor, merakla bekliyoruz.

Alice in Disneyland

2009-06-22T15:45:00.012+03:00

Aşağıdaki posta, çok eski bir posta değil aslında, hepi topu 1 yaşında.
Ancak, adres değişikliği dolayısıyla buraya taşındı kendisi, benim Alice'le ilgili zaaflarıma aşina olmayan okuyucuya destek amaçlı.
Bu posta ise, Tim Burton denen 50lik oğlan çocuğunun yeni oyuncaklarının fotoğraflarının internete düşmesi üzerine bünyede oluşan tarifsiz heyecanın bir çeşit yansıması.
Eğer bir kaza bela olmazsa 2010 Mart ayında Dünya Premiyer'ini yapacak filmi sadece Alice in Wonderland'e bugüne kadar hakkını verene rastlanmadığıiçin değil,konsept tasarımında kendini gösteren Burton imzası garabetler (çimden
dev hayvanlar, karanlık atmosferin içinden patlayan renkli çiçekler, hatta kahramanların kıyafetlerindeki detaylar) ve hiçbiri kendini andırmaya bile yaklaşmayan yıldız oyuncu kadrosu için de günleri saya saya bekleyeceğiz.
Yeni birşey söylemenin imkansıza yaklaştığı hızlı kültür tüketimi dünyasında, hem tanıdık, hem yepyeni işler çıkarabilen kaç kişi kaldı, cevabı saadet getirebilecek bir soru değil maalesef. Yine de, Tim Burton'ın klübün kadim bir üyesi olduğu su götürmez.

Siz buyrun burdan yakın, Mart'a kadar fosforlu bir kabusa yatın iyisi mi.

tanıdınız mı? (hani fight club' da... )

peki bunu? bir ipucu : kendisinin eskiden çikolata fabrikası vardı bir tane...

Prenses olmak ya da Peter'la kaçmak

2009-06-22T15:44:00.001+03:00

İsim vermek gibi olmasın, gosalynmallard nam taze, kendi kişisel akıl defterinde çocuk masallarıyla ilgili tespitlerde bulunmuş da, farkında olmadan çok fena bir bilinç tıpasını çekti bende.

Bir kere, prenseslik mefhumu var. Bütün masallarda, bir şekilde evde oturup kurtarılmayı, öpülmeyi, ne bileyim, pamuklara sarılıp sarmalanmayı bekleyen bütün o kızların hikayelerini, çok ilginçmiş gibi defalarca dinlemiş olmamız çok fena aslında. Hem de, büyüsek bile, aynen kaldığı yerden, Hollywood romantik komedisinin 90 dakikalık dozajlarıyla damarlarımıza zerk edilmekte. Oysaki hikaye, dünyanın en eski hikayesi: bir kadın, ve onun tüm sorularının cevabı olan o erkek, ruh eşi, beyaz atlı prens... Çok muhtemeldir ki, hikayenin yazarı da erkek. Sadece hayalgücü yoksunluğu değil böyle düşünmemin sebebi. Ya da o dönemde kadınların akıllarından geçen hikayelerin gün yüzü görmesine engel teşkil eden onca şey...Basitçe işaret edilebilecek tek sebep, bu hikayeleri anlatan insanların kadın gibi düşünmüyor olmaları. Ancak şişkin erkek egosu bir kadının tüm sorularına cevap olabileceğine inanacak kadar ileri gidebilir. Hangi kadın bu hikayeyi inanarak anlatır kendine? Kimin bu kadar az sorusu vardır ki, hepsine cevap vermeye muktedir bir adam olsun yeryüzünde. Bir kere kız çocukları büyüyüp de kadın olmadan hemen önce, babalarının ne kadar da az şey bildiklerini farkederler usulca. Sonra da, hiç bir erkeğe o kadar inanmazlar bir daha. Tüm yumurtalarını aynı sepete koymamayı öğretir hayat, kız kısmına. Ama bu ayrı mesele.

Ben, lanet mi etmeli minnet mi bilemiyorum şimdi, prenses hikayeleriyle değil de, peter pan ve şürekasıyla büyüdüm. İki tane kitabım vardı benim, okuma yazma öğrenene kadar. Biri keloğlan, diğeri Peter Pan. Hatta benim Peter Pan kitabımın ortasından 4 sayfası eksikti, ki bu kitabın da 4te birine tekabül ediyor, hacmen. Pedagojiyi Japonya'da bir dağ adı sanacak bir adamın kızı olmama rağmen, babam sabırla bana Peter Pan'ı okurdu her haftasonu görüştüğümüzde, ve ortasındaki o eksik kısmı beraber doldururduk, her seferinde hevesle ve ilk kez dinliyormuşuz hikayeyi gibi.

Belki o yüzden bana hep daha ilginç birşeyler olması gerekiyormuş gibi gelir masalların "başı belada dilber"iyle "sonsuza kadar birlikte mutlu yaşadılar"ı arasında. Oturup beklemekten ya da ne bileyim, bütün aksiyon bittikten sonra öpülüp uyanmaktan daha kıymet-i harbiyesi olan şeyler gelse ya şu kızların başına...

Ne bileyim, Sindirella misal, "yemişim yahu, prensi, cam ayakkabıyı falan, sen bana şu balkabağından yemek yapmayı öğretsene" dese de peri anneye, hazır yemek işine girse... Rapunzel, "ya işin mi yok aslanım ya, azıcık az ye de kuleye çıkmanın bi yolunu bul, hem her boş vaktinde buraya niye geliyosun ki, git pişpirik falan oyna arkadaşlarınla, ben bu gece evde kitap okucam", falan dese de prens olacak salak azıcık yaratıcı bir şeyler yapsa, kızın dikkatini tazelemesi gerektiğini farketse... Pamuk Prenses yedi cüceyle hayatın geçmiceğini fark etse de, evde oturup çamaşır ütü kendini helak ediceğine yollara düşse... Birinin gelip onu kurtarmasını bekleyeceğine, dayansa sarayın kapısına, "geliyor musun prens beyciim, ben kamboçyaya gidiyorum" falan dese. Gelmezse, omzunu silkip yoluna gitmesini bilse...

Küçük denizkızı misal ayrı durur bu muhallebi prenseslerinden. O da prenses, ama bunların hazırcılığının hiç biri yok onda. Sonuna kadar peşinden koşmayı, aman işte yüzmeyi de, köpük olup dağılmayı biliyor aşk için, icabında. Ama keşke ona da birileri dese, "güzelim ya sen bu prens olacak zibidi için o türlü renkli kuyruğundan vazgeçiyorsun ama, tırtın teki bu prens efendi, 3 gün sonra o boleyn kevaşeleri için seni yol ortasında bırakır görürsün gününü... Ha diyorsan ki, ben hayallerimin peşinden giderim, sonunda yanmak var diye ateşe uçmasın mı pervane, haklısın saygım sonsuz. Ama ışığını söndürme bir erkek için, benden söylemesi" dese. O da kocaman gülümsese, ama gene de kendi bildiğini okusa...

Ben de sütten çıkma akkaşık değilim tabii ki. Bütün bu prenses hatalarına herkes kadar teşneyim, bir de üstüne korkarım Wendy sendromum var benim. Etrafımdaki pek çok, hatta çok çok akıllı kızın aynı dertten muzdarip olduğuna da şahidim. Şudur yani durum, adamın birinin ışığına kapılıyorsun, peşi sıra neverland'e gidip aklını yastığının altında unutuyorsun. Günün birinde büyümenizin gerekeceğini bilsen de hep görmezden geliyorsun. Sonra da bazen, saatin tiktaklarını duyunca en çok, korkup eve gitmek istiyorsun. Ama neverland de süper bir yer, eve gidip uyumak da istemiyorsun...

Dedim ya, lanet mi etmek lazım, minnet mi bilemedim. Ama eğer bir gün benim yarım kadar hikayelere meraklı bir kızım olursa, onu Alice'le ve Peter'le büyütmek isterim. Büyümeye meraklı olmasın diye bir doz Peter, prenses olmasa başına daha da enteresan birşeyler gelebileceğini bilsin diye iki doz Alice...Hikaye kitabının da her gün başka bir sayfasını saklarım muhtemelen. Öylesi daha kolay olacağından değil de, öylesi daha eğlenceli olacağından...

Çok uzattım biliyorum, ama kısacık bir hikayeyle bitirmek istiyorum. Adamın biri bir gün bir ağacın altında uyurken başınabir tane ceviz düşmüş uyanmış, bir yukardaki cevizlere bakmış, bir de yerde yatan balkabaklarına. "Ey yumurtaya can veren rabbim" demiş. "İyi ki yukardan başıma balkabaa düşmedi, yoksa ölürdüm şimdiye"

Yaa, ya... Minnet mi lanet mi, bi de Peter'e sormalı yani...

Gökten üç elme düşmüş, biri Ariel'e, çünkü elma yoktur denizin dibinde, biri Peter'e, yedikten sonra koçanını Kaptan Hook'a atsın die, biri de bana, eğer yeşilse, çok seviyorum diye.

Creation - Darwin'in de bir karısı vardı...

2009-06-17T10:50:00.004+03:00

"Yaradılış" (CREATION) gibi iddialı bir isimle ve Evrim Teorisi gibi tartışmaya açık bir konuyla, hatta Charles Darwin gibi en basit ve ucuz ifadesiyle sansasyonel bir ana karakterle alakalı bir filmin, her ne kadar Viktoryen bir tadı olması gerektiğini kabul etsem de, dönemi ve zamanı aşıp bugün üstüne de birşeyler söylemesini beklerim ben. Eminim ki, Viktorya döneminin yıpratıcı bir etkisi olmuştur Darwin üzerinde, amma ve lakin, Darwin üzerine çekilmiş bu ilk filmin bildiğimiz "büyük şeyler üzerinde çalışan bilim adamı biyografisi" ve "zıtların aşkı ikilemi"ni biraz aşmasını, 21. yüzyılın kafası karışmış bireyleri üzerine de birşeyler söylemeye çalışmasını bekliyorum elimde olmadan. Ancak maalesef fragman "Tanrı'yı öldüren adam" izleğinin çok dışında bir yol izliyormuş gibi gözükmüyor.

Yine de, 1:42'lik fragmanın 3 saniyelik Michelangelo göndermesi gözümden kaçmadı. Yani umut etmekten vazgeçmemek lazım... Her ne kadar Jennifer Connelly'nin fırfırlı şapkalarının görüp de esnemeye başlamamak mümkün olmasa bile...

Sahi, Jennifer Connely bu acılar içinde zorluklara göğüs geren eş rollerinden ne zaman özgürleşecek acaba? Bu da başka bir postanın konusu olsun...

Shurtter Island - Trailer

2009-06-16T11:40:00.010+03:00

2 ay kadar önce, tam da burada, çok heyecanla Scorsese'nin yeni filminden bahsetmiş, oyuncu kadrosuna methiyeler düzmüştüm. İşte kendisinin yepyeni fragmanı...

Burası her gün biraz daha kolaya kaçıyormuş gibi gözüküyor, farkındayım ama azıcık zamanla, çiçek gibi olacak,söz.

Let the Right One In

2009-06-11T11:29:00.004+03:00

Be me, for a while.

Happy B'Day!

2009-06-09T17:23:00.003+03:00

I like baseball, movies, good clothes, fast cars... and you. What else you need to know?

Shutter Island

2009-04-02T15:15:00.004+03:00

resim için filmexperience'a teşekkürler

Mark Ruffolo'nun adı artık erkek merkezli dedektiflik hikayelerini çağrıştıracak bir anahtar kelime olacak gibi. Çünkü kendisi, Colleteral ve Zodiac'ın yanına, Leonardo DiCaprio'nun ekip arkadaşını oynayacağı, Martin Scorsese filmi Shutter Island'ı eklemeye hazırlanıyor. Martin Scorsese'nin yeni alter egosu, Robert DeNiro çaylağı DiCaprio'yla Ruffolo zat-ı şahanelerine Michelle Williams, Patricia Clarkson, Jackie Earle Haley, Ben Kingsley ve Emily Montimer eşlik ediyor. Hala tanrıya şükredip bu filmi haketmek için ne yapmış olabileceğinizi düşünmeye başlamadıysanız hikayenin Mystic River ve daha az bilinen Gone Baby, Gone'ın yazarı Dennis Lahane'nin aynı adlı romanından uyarlandığını da ekleyelim. Akıl hastahanesinden kaçan kadın katil ve onun peşindeki dedektiflerin öyküsü Scorsese'nin ellerinde neye dönüşür, 5'i 5 liradan 5 Oscar kaç kişi arasında bölüşülür, bu film vizyona girene kadar (Ekim sonu) Departed'ı kaç kere izleyip kabusa yatmak gerekir, cavaplarını bilmediğimiz sorular arasında...

Hamiş:Buyrun burada da, dumanı üstünde teaser posteri...

Lovely Bones

2009-04-02T15:07:00.003+03:00

King Kong'tan sonra hiç birşey çekmemiş Peter Jackson'un son marifeti, hikayenin başında hunharca tecavüz edilip öldürülen 14 yaşındaki Susie'nin öte dünyadan çok arafa benzeyen bir yerlerden ailesinin ve arkadaşlarının onun kaybıyla başa çıkmasını izlediği aynı isimli yürek burkucu kitabın beyazperde uyarlaması. Görsel efektler ve çılgın aksiyon kareografileriyle neler yapabileceğini bildiğimiz Peter Jackson, bu filmle "Heavenly Creatures"tan beri pek yolunun düşmediği karanlık ama samimi sulara geri dönüyor. Susan Sarandon, Rachel Weisz, Mark Whalberg, Stanley Tucci ve Atonement'la keşfedilen Saoirse Ronan'dan mürekkep kadrosu Peter Jackson'un uyarlama dünyalar yaratmadaki başarısıyla birleşince ortaya çıkacak olan filmin önümüzdeki Oscar sezonunun en iddialı filmlerinden biri olmaması için hiçbir sebep yok. Orta Dünyadan gelen bir adamın Amerikan banliyösünde geçen bir ergenlik çağına girememe hikayesiyle kalbimizi kırmaması için de...

Inglorious Basterds

2009-04-02T15:02:00.004+03:00

Seneler önce,1994'de ikinci filmiyle Cannes film festivalini salladığında, hatta modern sinemayı bir daha asla aynı olmayacak şekilde değiştirdiğinde 30 yaşındaydı Quentin Tarantino. Aynı sene en iyi orjinal senaryo Oscar'ını da aldı, alırken kimseye teşekkür etmeye gerek bile duymadan. Çok genç, çok çılgın, çok yeniydi. Gün oldu devran döndü, Tarantino dünyasında 2,5' tan 3 film zamanı geçti. Sene 2009 ve Tarantino 2. büyük Cannes çıkarmasına hazırlanıyor, Brad Pitt önderliğindeki ağız sulandıran kadrosu ile. Filmin ismindeki bilinçli imla hatasıyla ezberimizi bozmaya başlayan Tarantino'nun bugüne kadar beklentilerimizi boşa çıkardığı pek görülmedi (Başımıza açtığı Hostel serisi belasını saymazsak...)Yaşlandığında film yapmak istemediğini, çünkü sevdiği yönetmenlerden yaşlandığı halde film çekmeye devam edenlerle aynı tanrıya inanmadığını hissettiğini her fırsatta dile getiren Tarantino'nun olgunluk dönemi filmi bile olabilir bu film. Filmin içinde Nazi avcısı askerler dışında, sinema salonu işleten yeniyetme bir kız çocuğu olduğunu da ekleyelim, sinema sevgisi ile çekilmiş bir filmin bizi beklediğini buraya not düşelim. Şanslı azınlıktansanız, Mayıs ayında, yani önümüzdeki ay Cannes'da izleyebilirsiniz filmi. Yok eğer siz de benim gibi sıradan ölümlülerdenseniz, Ağustos'a kadar sıkmanız gerekecek dişinizi...

Leaves of Grass

2009-04-02T12:07:00.008+03:00

Sağ taraftaki yakışıklıyı tanımışsınızdır, eminim, peki soldakini de gözünüz bir yerlerden ısırmıyor mu?

Edward Norton'u Fight Club'dan beri kendine yaraşır bir performansla izleyemedik diyenler parmak kaldırsın!

Güzeeel! Ortak bir paydada buluştuğumuzu düşündüğüm bütün Edward Norton hayranlarına güzel bir haberimiz var. Bir bilet parasına 2 Edward Norton izleyebileceğimiz, hatta 2. Edward Norton'un yeşil bir dev olmadığı yeni bir film bizi bekliyor.

Şizofreni, karakter bölünmeleri gibi kişilik bozukluklarını oynamak söz konusu olunca yürünmemiş yol bırakmayan Edward Norton, çıtayı biraz daha yükseltip biri üniversitede profesör, diğeri uyuşturucu satıcısı ikiz kardeşlerin ikisine birden görüntüsünü ödünç veriyor. Bu biri iyi, diğeri de şeytanın kendisi ikiz kardeş hikayelerinden gına gelmiş olabilir, ama Kral Edward'ı uzun bir aradan sonra kendisine yakışır bir performansla izleme ihtimalimiz de yabana atılır bir fırsat değil. "Oh Brother, Where Art Thou?"nun her biri yönetmen 3 başrol oyuncusunun en az tanınanı Tim Blake Nelson tarafından yönetilen filmin vizyon tarihi henüz belli değil. Ama keşke Oscar sezonunda vizyona girse de, adaylar arasında Edward Norton'un adını da görsek, bu vesileyle hasret gidersek...

Edit: 25th Hour isimli güzide filmi ve Mister Norton'un şiir gibi performansını unuttuğum için, kensidinden ve de hayranlarından özür dilemek boynumun borcu oldu sanırım. Ama o da bu kadar açmasın arayı. Incredible Hulk da neymiş öyle...

Recep İvedik'i izledim, ama bir sor niye...

2009-03-19T11:36:00.002+02:00

Hatır için çiğ tavuk yenir konulu atasözünün gündelik hayat pratiklerime bu kadar uyduğu başka bir durum hatırlamıyorum esasen. Çok kıymetli bir arkadaşım, "hadi" dedi, "gidiyoruz". Ki kendisi aklı başında, iki üniversite bitirmiş, takım elbise giyip plazanın birinde işe giden, önemli toplantılara giren, ne bileyim hayatı becerebilen de birisi. Ama gelin görün ki, Recep İvedik deyince akan sular duruyor, bütün bir espri dağarcığı Recep İvedik “template”ına uyumlu hale geliyor. Bir yandan da çok severim kendisini; “hadi” diyince, bütün Beyoğlu’nu parsellemiş if!’i atladık, Recep’in kapsama alanına hopladık!

Eli kalem tutan hiç kimsenin kayıtsız kalamadığı İvedik çılgınlığının bağlandığı sosyo-ekonomik koşullar bir yana, ki onlarla ilgili çarşaf çarşaf yazı bulabilirsiniz sanal dünyada, bir yandan da psikolojik bir boyutu var bütün bu hezeyanın. Filtresizce aklına, hatta omurilik soğanına geleni yapan, sonra da yaptıkları yanına kar kalan Recep’in hikayesi, Yüzüklerin Efendisi gibi bir kaçış etkisi yaratıyor olabilir seyircide. Recep’in bir şekilde muhatap olduğu hiç kimsenin ona şöyle okkalı bir küfür savurmaması, onunla iletişim kurmak bir yana, Recep’e maruz kalmanın ötesine geçmemeleri biraz da Dövüş Klübü’nün kavga çıkartmanın ne kadar zor olduğu yönündeki söylemi hatırlatıyor. İnsanlar hayat onlara bulaşmadan, kimse kendilerine sataşmadan yaşayıp gitmek istiyorlar. (Az once Recep İvedik’i Yüzüklerin Efendisi ve Dövüş Klübü’ne mi benzettim ben?)

Sonuçta, Recep İvedik’i sevelim yada sevmeyelim, kendisi bu topraklarda en yüksek hasılata imza atmış filmin ta kendisi. “İnsanlar bunu istiyor demek ki” söylemini bir kenera bırakıp, işe iyi tarafından bakmakta fayda var. Sinemamızın endüstrileşmesi, senede 10 filmden fazla iyi filmin çıkabilmesi için, bu çok karlı, insanları evlerinden çıkarıp sinemaya götürecek filmlere ihtiyacımız var. Amerikan sinemasının büyük aksiyon filmleriyle ayakta kalıyor olması gibi, Woody Allen, Martin Scorsese gibi büyük ustaların bile, bugün hala çalışabiliyor olmalarını büyük ölçüde Amerikan yıldız sinemasına borçlu olmaları gibi, Türk sineması da biraz sıcak parayı kullanabilir gibime geliyor. Sanatsal olarak yeni şeyler deneyen, az kişiye ulaşmaya cesaret edebilecek alternatif filmlerin yapılabilmesi için gereken verimli toprağa vurulan ilk kazma olabilir pekela Recep İvedik. Öte yandan, kabul ediyorum, Recep İvedik büyük bir şaka, ama ona daha ne kadar gülebiliriz acaba?

Festival Rüyası

2009-03-17T11:44:00.001+02:00

Amekikan Gotiği'nden Alacakaranlık'a...

2009-03-17T10:08:00.009+02:00

Uyarı: Filmi izlemeden okursanız, karışmam. Sonunu söylüyor olabilirim.

Şimdi 15 yaşımda olsaydım... Mesela 3 kız arkadaşımla birlikte, bir öğlen seansında izleseydik Alacakaranlık’ı... Kıkırdayarak sinemadan çıksaydık, Edward’ın esas kıza içli içli baktığı her sahneyi tek tek hatırlayıp iç geçirseydik...Heyhat, yaşım 15’in iki katına yanaşırken, insanı gerçekten kendine inandıracak aşk filmlarinin sayısı bir elin parmaklarını geçmezken, neden kıymetli vaktimi Alacakaranlık’ta geçirdiğimi soracak olana verecek pek de bir cevabım yok aslında...

Filmimize mekan olan Fork kasabası ruh halini yeşil ve lacivert tonlarından örülü renk paletinin ve Muse, Linkin Park gibi grupların müziklerine borçlu büyük ölçüde. Bir yerde sıkışıp kalma, küçük kasabanın boğuculuğu, yapacak hiç birşeyin olmaması, yapılan şeylerin de insanı hiç biryere vardırmamasının, her günün diğerinin tekrarı olmasının üstüne bildik ergenlik bunalımları eklenince çerçeve çiziliyor; hikayemiz Amerikan Gotiği’nde geçiyor.

1930da ilk ortaya çıktığında Iowa'lı çiftçilerden onları asık suratlı, kuru ve sıkıcı İncil düşkünü bir grup köylü olarak gösterdiği gerekçesiyle tepki toplayan "American Gothic" bugün Mona Lisa ve ya Çığlık gibi defalarca parodisi yapılan, hakkında sayfalarca akademik metin yazılan sanat eserlerinden. Kimilerine göre Ortabatı Amerika'yı şekillendiren darkafalılığın ve bağnazlığın satirik bir yansıması resim, kimilerine göre ise Amerikan köy yaşantısının ve onun yücelttiği değerlerin yüceltilmesi... Bütün büyük sanat eserleri gibi, nerde durduğu biraz şaibeli yani...

Alacakaranlık'a yapılabilecek en büyük iltifat da American Gotiği ile aynı kefeye konmak olsa gerek heralde. Ancak, her ne kadar coğrafya (ve pek tabii estetik ve sanatsal değerleri) bire bir eşleşmese de, binlerce yıllık sanat tarihinde, hiç değilse benim zihnimde dolambaçlı bir yolla bağlılar birbirlerine, birinci derecede değilse de, bir milyonuncu derecede.

Şöyle ki; filmin oyuncu kadrosunda özellikle vampirleri oynayan oyuncular, neredeyse rock yıldızlarını hatırlatan havaları ve havalı arabalarıyla fena halde seksi... (Özellikle bir parça ortaçağ havası eklemekte beis görmemiş kötü vampir çetesi, filmde bir 15 dakika daha gözükseler stil ikonu mertebesine yükselebilecek kadar tarz sahibi.) Öte yandan bu ağır çekimlerle estetize edilmiş cinsel çekim, her bir vampirin bir ruh eşinin olduğu yaşam pratikleriyle evcilleştiriliyor. Üstelik de fiziksel dürtülerine (kan emme arzusunun yerine ne isterseniz onu koyun) sahip çıkıp etraflarındaki insanlara zarar vermemek gibi zorlu ama erdemli bir yolu seçerek helal kan emmiş vampirler olduklarını da kanıtlıyorlar. Hem seksi hem de efendi olmanın mümkün olduğu bu dünyada esas çiftimiz Bush döneminin “Gerçek aşk bekler” düsturunun altını çizer gibi fiziksel temasta da epey cimri davranıyor. Dahası her fiziksel yakınlaşma, kızımızın zarar görme ihtimalinin altını kalınca çizmeye yarıyor. Eh zaten esas oğlan da dans etmekten başka pek bir fiziksel yakınlığın peşinde koşmuyor. Sonuç olarak, film açıkça bağnazlıkla ilgili olmasa bile, bir çeşit eldeğmemişlik propagandası yapmaktan da geri kalmıyor.

Paranın diğer yüzündeyse bütün bir sonsuz aşk meselesi ve idealize edilmiş maşuk fikri var. Edward nam vampir kardeşimiz hayli kör gözüm parmağına dünyadışılaştıran, hatta nerdeyse ilahileştiren zihniyet ortalama bir aşık insan zihniyetinin tezahürü aslında. Rönesans ressamlarından herhangi biri bugün dünyanın bir yerlerinde çalışıyor olsa, Robert Pattison'un somurta somurta beden verdiği Edward'dan daha iyi bir savaşçı melek modeli bulamazdı kendine.

Gerek kitapta, gerekse filmde defaatle mermer heykellere, savaşçı meleklere benzetilen, hatta utanmaksızın sırtında kanatlarla gösterilmekte beis görülmeyen 17 yaşındaki bedenine hapsolmuş asırlık vampir Edward’a karşı esas kız Bella’nın hisleri, çaresizce aşık olmuş herkesin şu ve ya bu şekilde hissetmiş olması muhtemel hisler aslında. Buraya kadar herşey sıradan.

Asıl espri ise Edward’ın ondan katmer katmer üstün olduğunu hisseden Bella’nın bir ilüzyona kurban gitmiyor olması, arzu nesnesinin gerçekten de kendinden fiziksel olarak kat be kat üstün olması. Bu güne kadar kana susamışlıklarıyla tanıdığımız akrabalarına benzemeyen Cullen ailesi kan bağıyla değil de kader ortaklığıyla bir araya gelmiş bir topluluk. Alıştığımız türdeşlerinden bir diğer farkları da güneşe çıkınca yanıp küle dönüşmek yerine etrafa ışıltı saçmaya başlamaları. Üstelik katil ruhlarını da baskı altında tutmayı öğrenmiş, insan teninin tadını çok sevseler de -ki Edward Bella’yı ilk çok güzel (isterseniz siz lezzetli deyin) koktuğu için fark ediyor- hayvan kanı içerek yaşamlarını sürdürüyorlar. Üzerine Edward’ın içinde yaşadığı camdan evi (vitrin / sanat eseri ilişkisi??) ve Edward’ın piyanoda harikalar yaratma yeteneğini eklersek kendisi gözü dönmüş kan emici katilden, her kızın rüyası uzak, mükemmel arzu nesnesine dönüşüyor. Nerden bakılsa özgün bir beyaz atlı prens yorumu...

Gel gör ki, kendi halinde liseli bir imkansız bir aşk hikayesi olabilecek bu film, hem pazarlama başarısının etkisiyle hem de tam da bu iki yüzlü tavrıyla benim radarıma giriveriyor. Pazarlama kampanyası büyük ölçüde başrol oyuncularının cinsel cazibesine kapılıp da sinema salonlarına akın edecek kitleye bağlı olan bu filmin yarattığı dünyaya muhafazakarlığa varan bir tavırla yaklaşıyor olması işin en eğlenceli kısmını oluşturuyor. Vampirli aşk filmi de bir anda kendini tutabilmenin erdemleriyle ilgili bir filme dönüşüyor. Ama tabii film, bize o estetik/erotik vampir ölümlü öpüşmesini de vermeden de gitmiyor.

İşte bu iki yüzlü tavra, olay örgüsündeki bütün boşlukları, komik denebilecek diyaloglarını, hiçbiri karakter olamayan karton tiplerini ve kötü denebilecek görsel efektlerini de ekleyelim. Hepsinin başarılı bir box-office formülüne tekabül etmesi, Gossip Girl’den Alacakaranlık’a, Amerikan yeni yetmelerinin dramları(!)nın başarısı yüzeysel bir kaçış imkanı vermeleriyle, kodlarıyla pek de oyalamamaları, seyirciyi çözülmesi gereken bir takım şifreler koymamaları, en temelde de; güzel insanların aşk için acı çekmesini izlemenin herkese, her zaman saçma bir tatmin duygusu vermesiyle açıklanabilir bence... Bir de Robert Pattison meselesi var tabii. Ama kendisinden uzun uzun bahsetmek, kendi kuşağı içindeki yerini tahlil etmek, geleceği için fal bakmak da başka bir yazının konusu olsun.

Public Enemies

2009-03-05T15:21:00.004+02:00

Johnny Depp ve Christian Bale, bu sene kendi kuşaklarının en başarılı oyuncuları olmalarının, kadınların birlikte olmak istediği, erkeklerin olmak istediği adam tanımına uygunluklarının yanına eleştirmenlerin sevgisi, gişe başarısı ve hatta Altın Heykelcik kucaklaşmasını da ekleyip hepimizi ihya edebilirler. Bu köşede zatı şahanelerinden ve bizzat bu filmden defalarca bahsedilecek ama bu fragman girizgah olsun istiyorum.

Buyrun burdan yakın, istirham ediyorum.

Revolution/Evolution

2009-03-04T15:42:00.003+02:00

Koş, yoksa düşersin : Slumdog Millionaire

2009-02-23T13:43:00.011+02:00

Dün gece acaip bir rüya gördüm. Amerikan Sinema Sanatları Akademisi Hindistan’da geçen bir İngiliz filmini yılın en iyi filmi seçmişti. Varoşlarda yaşayan bir kamyon dolusu Hintli çocuk smokin giyip Oscar törenine gelmişti. Rüya bu ya, herşeyiyle buram buram Amerikalı olan Benjamin Button, yüzündeki o bilge gülümsemeyle Hintlileri alkışlamış, belki filmi geriye alıp nerede yanlış yaptığını düşünmüştü.
Bana sorarsan sevgili blog, Slumdog Milyoner’in başarısı; üçüncü dünyanın yüzünde, bıçak kesiği gibi kıpkırmızı bir gülümsemedir. Ben bilmiyorum mu sanıyorsun, Sezercik filmleriyle büyüdük biz, Öksüzler’i seyredip içimiz çıkana kadar ağlamadık mı, "Alla'm, n'olur annemler hiç ölmesin" diye sessizce dua etmedik mi biz? Ama Amerikalıysan ve hem hijyenik, hem de pek korunaklı banliyönde (Revolutionary Road’a şapkamızı çıkarıyoruz) yaşıyor olsaydın, muhtemelen senin de ağzın açık kalırdı Slumdog’u izlerken. Bombay’ın yarısı gecekondu yarısı lüks site görüntüsü, Küçükarmutlu ile Etiler'in birbirine ne kadar yakın olduğunu görmeyen birine çok yeni birşey gibi gözükebilir belki de. Sonra, mesela KOOOOŞ! Diye bağırıyorlar ya birbirlerine, koşmazlarsa düşeceklerini bilerek, hayatta kalma içgüdüsüyle koşuyorlar ya film boyunca ordan oraya... BU çok kıymetli leitmotif, Bombay’dan alıp bütün bir gelişmekte olan ülkeler coğrafyasına uygulanabilir aslında. Ucuz iş gücü, düşük yaşam standardı, çocuk ölümleri ve ekonomik dengesizlikle özdeşleşmiş bu ülkelerde gözünü açan bütün o insanların hemen hepsinin koşmazsa düşecekleri hissi, hem mikro ölçekte, hem makro ölçekte defaatle tekrarlansa da, perdede izlemek çok tuhaf bir sağlama hissi uyandırıyor insanda. Hikayenin, Amerikalılar tarafından, “Kim Milyoner Olmak İster”, gibi kısa yoldan yırtma arzusunu kamçılayan bir konsepte bel bağlamış insanlarla dolu olduğu varsayılabilecek bir coğrafyada geçmesi ise cabası. Oysa esas oğlan Jamal, kazandığı milyonlarca rupleyi pek de önemsemiyor gibi gözüküyordu. Filmi yönetmeni Danny Boyle, İngiliz sinema dergisi Sight and Sound’a verdiği pek sevimli roportajında Amerika’da bir devam filmi çekilip çekilmeyeceğini, Jamal’in onca parayla ne yapacağını soran bir dolu insanla karşılaştığından bahsediyor, oysa ki Hindistan’da kimsenin bunu zerre kadar umursamadığından dem vuruyordu. Burada Babil’de, Fastaki köylünün Amerikalı karakterin teklif ettiği parayı almamaktaki ısrarcılığına bağlanalım. Bizim için ne kadar alışıldık konseptler de olsa maddecilik üzerine kurulu Amerikan kültürü için hayli taze fikirler bunlar. Özellikle sırçadan olduğu yeni yeni ortaya çıkan kuleleri tuzla buz olmaya başlamışken, azıcık tevekkül, azıcık herşey para değildir, azıcık bakın varoşlarda bile olsanız, hani beş kuruşunuz bile kalmasa mutluluk kendi kaderini gerçekleyebilmekte mesajı iyi geleceği için Amerikalılara, Slumdog Millionaire ve onun temsil ettiği şeyler bir numara Amerika’da. Hatta başka bir açıdan; Slumdog Millionaire’i çok çalışmak zorunda olmadığımız bir Amerikan Rüyası olarak da okuyabiliriz.

Toparlamak gerekirse; Slumdog Millionaire’in en iyi film Oscar'ını eve götürmesi; Obama’nın Amerika’ya başkan seçilmesinin Hollywood eşleniği, Ece Temelkuran’ın kelimeleriyle söyleyecek olursak, kollektif bir iç titremesidir. Küçücük de olsan, fark yaratma ihtimalinin, farkının farkedilmesi ihtimalinin ürpertisidir, ense kökünde. Zaman ne gösterir, 10 sene sonra bu filmden ne şekilde bahsedilir kimse bilemez tabii, sadece içinden geldiği için o şıkkı seçerek hayatının değişebileceğini ÖSS çemberinden geçen herkesin bildiği bizim ülkemizde güncelliğini zor kaybedecek olsa bile, şu anı, dünyanın içinden geçtiği uzun ve ucundan ışık gözükmeyen tüneli hatırlamayan birilerinden hiç iz bırakmadan geçebilir. Doğru zamanda, doğru yerde olmanın şiirsel kesinliğidir SM, o yüzden de, şans, para, zeka, yetenek kadar kadere de bağlanabilir başarısı, hiç kuşkusuz.

Vicky Christina Barcelona

2009-01-19T09:30:00.003+02:00

Vicky Christina Barcelona, ilişkiler kadar, hatta ilişkilerden çok tatmin duygusuyla ilgili bir film. Amerikalı iki kadın turistin, sanat, şarap ve şehvetten mürekkep ateşten bir çemberden geçerken ne kadarlarının tutuşacağını bilimsel bir deney tadında seyirciyle paylaşıyor. Dahası, insanın tam da hayattan ne istediğini bildiğini sandığı ve hatta istediğine ulaştığı zafer anlarında ne kadar da kayıp düşmeye müsait olduğuna dikkat çekmeden edemiyor. Woody Allen’ın tuzukurular dünyasına doğrultulan kamerası, Akdeniz’in en güzel şehirlerinden birini ziyaret eden, dahası zaman ve para dahil olmak üzere hiç bir kısıtı olmayan Amerikalı kahramanlarının başlarını türlü belaya sokup kendi küçük, korunaklı dünyalarına dönmeleriyle, büyük amerikan düğünleriyle, sahip oldukları pahalı mobilyalarla, havalı diplomaları ve tombul maaş çekleriyle tatlı tatlı dalge geçerken bir yandan da bohem hayat, klişe Akdenizli kimliği ve hatta sanatsal yaratım krizleriyle de neşesini buluyor. Ah, evet sanatsal yaratım anlamlandırır hayatı, ya da güzel bir şarap, ya da tatmin duygusu daimi bir aşk... Ya da aslında insan hep sanar, ve hep arar, boşu boşuna. Tam vardım sandığı yerde, yeni yollar açılır önünde, tam da sırtını yaslayıp dinleneceğini sandığı yerde, yollar tekrar çatallanır bahçede. Bizim gibi olmayan, hep daha çok merak edilir, hayat, kaçınılmaz hep başka yerdedir. En durmuş oturmuş hayat bile, birgün zıvanadan çıkabilir, belki de kendini korumanın tek yolu insanlardan nefret etmek, onları kendinden mahrum bırakmaya karar vermektir.
Dış ses anlatımında Barselona turlarına eşlik ettiğimiz Vicky (aklı başında olan) ve Christina (aklı bir karış havada olan) adı bile Juan Antonio olan İspanyol bir ressamın peşi sıra tavşan deliğinden yuvarlanırlar. Seksüel deneyler, üçlü ilişkiler ve yaratım sürecinin bütün sancıları peşlerini bırakmayacaktır. Bir de pek tabii Juan Antonio’nun Sophia Loren - vahşi kedi kırması eski karısı, Maria Elena...
Baştan sona oyuncuların gücüne dayanan hikayenin detaylarını vermek yerine oyuncuların performanslarından bahsetmek işin kolayına kaçmak belki de. Woody Allen’ın Hitchcock sinemasına yakınsadığı iki filmden sonra, kendi iyi bildiği alana dönüş filmi VCB. O yüzden de yönetmenlik sanatı adına, “bunlar benim hep çok iyi bildiğim şeyler, ben bu filmi gözüm kapalı bile yönetirim” havası hakim. Scarlett Johanson için adeta Lost in Translation’daki karakterinin bir devamı, ya da farklı bir versiyonu olmuş Christina. Üstelik tam da filmin gerektirdiği kadar, ne eksik ne fazla, güzel bir hatun kişi kendisi. Javier Bardem Coenlerden sonra Allen’a da yar olduktan sonra kimlere İspanyol rolleri yazdıracak bakalım. Ama tabii ki, kadronun aslan payı Penelope Cruz’a. Filmin ilk yarısında sadece efsanesiyle yetinsek de, 50. dakikasında öyle bir giriş yapıyor ki filme, bende ötesi tufan dercesine, seyirci olarak açık kalan ağzınıza kapatmak bile bir başarıya dönüşüyor ister istemez. Javier Bardem’le ikisini, kırılıp dökülen aksanları konusunda endişelenmeden, ana dillerinde ortalığı birbirine katarken izlemek çok zevkli bir sinemasal deneyim, tekrarı için rüyaya yatılacak, havayollarının Barselona seferlerini arttıracak bir lezzet.
Belki yetmiş yaşında olmanın, belki 39. filmini devirmenin rahatlığıyla el çabukluğu marifet bir güzelleme Woody Allen’ın son filmi, sadece Barselona’ya ve Katalan kültüne değil, romantik aşka, genç ve kafası karışık olmaya, tatmin denen şımarık kuşa, en mühimi de kalple ilgili meselelerin geçici doğasına ve sebep olabilecekleri kalıcı hasarlara... Çok bilmiş anlatıcı sesinin de desteğiyle, onun yaşına geldiğimizde herşeyi anlayacağımız ilüzyonunu yaratması da cabası... Ne diyelim, çok yaşa Woody Allen, Halelujah Barcelona...

Frankenstein

2008-12-22T14:20:00.004+02:00

1816... yaz... İsviçre...
Kadın haklarının ilk savunucularından, feminizmin kurucusu kabul edilen Mary Wollstonecraft’la filozof William Godwin'in kızı Mary, hayatının on dokuzuncu yazını ilerde kocası olacak ünlü romantik şair Percy Bysshe Shelley’le birlikte Lord Byron’ın villasında geçirmektedir. Durmaksızın yağan yağmur yüzünden eve hapsolan yaratıcı dimağlar Lord Byron’ın parlak fikriyle canlanırlar; herkes en korkunç hayalet hikayesini yazmak için çabalayacaktır. İlk bir kaç gün bir çeşit tıkanma yaşayan Mary’nin ilhamı Shelley ile Lord Byron arasında geçen bilimsel tartışmaların arasında saklıdır. Bir gece uykunun sığ sularında ilerlemeye çalışırken kapalı kepenklerin arasından süzülen ayışığı tüm zamanların en ürkütücü imgelerinden birini sunuverir genç kadının rüyasına; her birini başka birinden aldığı organları birleştirerek oluşturduğu yaratığın başında diz çökmüş, ona can vermeye hazırlanan bir bilim adamı ve onun ellerinde can bulmayı bekleyen yaratığı...
Mary Shelley’i “okuyanları etraflarını kolaçan etmeye zorlayacak, kanının donduğunu, kalp atışlarının hızlandığını hissettirecek bir hikaye” peşine düşüren o gecenin üzerinden neredeyse iki yüz yıl geçti. Şair Shelley’nin tavsiyesi üzerine, bir yılda kısa bir öyküden romana evrilen “Frankenstein, the Modern Prometheus” bugün bilimkurgu edebiyatının temeli sayılıyor. Başka hiç bir eseri bu kadar ses getirmeyen Mary Shelley ise Gotik Edebiyatın duayenlerinden. On dokuz yaşında bir kızı, ondokuzuncu yüzyılın hemen başında, korkunun ve bilinmezliğin karanlık koridorlarında dolaşmaya cesaretlendiren şartlar kuşkusuz burada anılmadan geçilmemeli. Mesela 19. yüzyılın başında en civcivli zamanını yaşayan romantik akımın ve tüm romantik sanatçıların pek sevdikleri Prometheus’un etkisi tartışılmayacak kadar açık: Efsaneye göre, Zeus’a meydan okuyan ve onun ateşini çalarak insanların hayvanlar karşısında avantaj elde etmelerini sağlayan Prometheus, sonsuz lanetle lanetlenir: Caucasus kayasına zincirlenen Prometheus’un ciğeri her gece bir kartal tarafından yenmekte, ertesi akşam aynı saate kadar ciğer eski haline gelmekte, böylece acıları bittiği yerde yeniden başlamaktadır.
Romantik haraketin, etkisi halen sinema ve edebiyatta çokça hissedilen kolu, gotik akım ise Frankenstein’ın hamuruna asıl şeklini veren kalıbın ta kendisi. Gelenekler yerine yenilik ve yaratıcılığın, önceden belirlenmiş kurallar yerine anlık şekillenen duygusal patlamaların kıymetli atfedildiği, doğaya dönüşün yüceltildiği “yeni başlangıçların ve yüksek olasılıkların çağına” inancın tavan yaptığı ondokuzuncu yüzyılın romantik rüzgarlarla okşanmış pürüzsüz yüzünde bir ben gibiydi gotik edebiyat. Kusursuzluğun ortasında kendine yer açan, karanlık ve tuhaf bir şekilde çekici bir leke. İnsan ruhunun karanlık tarafıyla ve vahşi yüzüyle ilgilenmeyi kendine görev edinen gotik edebiyatçılar ortaçağ efsanelerinden, kontrolden çıkmış doğa manzaralarından yardım alarak Aydınlanma idealinin (denge ve rasyonalite) ipliğini pazara çıkarmak ve son derece kontrol altında gibi görünen bilincimizin altında yatan sebepsiz ve tarih kadar eski korkuları canlandırmak üzere yola çıkarak Horace Walpole’un “Castle of Otranto: A Gothic Story”sinde, Emily Bronte’un “Uğultulu Tepeler”inde, Charlotte Bronte’un Jane Eyre”inde, Edgar Allen Poe’nun hikayelerinde ve tabii ki Mary Shelley’nin “Frankenstein”ında başyapıtlarına ulaştılar. Hepsinin içinde Mary Shelley’nin eserini özel yapan ise yazılmış ilk bilimkurgu örneklerinden biri olması. Eserin yazıldığı sıralarda bilimin felaket getirebileceği düşüncesinin de ivme kazanıyor olmasının, Erasmus, Darwin gibi bilim adamlarının fikirlerinin duyulmaya başlamasının ve ondokuzuncu yüzyılın ilk yarısını biçimlendiren bilimsel gelişmelerin de Mary Shelley’nin hayatındaki çalkantılar kadar etkisi olduğunu söyleyebiliriz öyleyse.
Burada durup da romanın başlığına bir göz atarsak, tanrıya meydan okumaya kalkışan Victor Frankenstein’ın Prometheus’un romantik bir yeniden yorumu olduğu sonucuna ulaşmak için edebiyat profesörü olmak gerekmez.. Öte yandan gotik edebiyatın parke taşlı yollarında kendi ayak sesimizden ürke ürke de olsa dolaşmaya cesaret edebilirsek, Stevenson’un “Dr. Jekyll & Mr. Hyde”ı ve Bram Stoker’ın “Kont Dracula”sının yanına Victor Frankenstein ile yaratısı “canavar”ı da ekleriz kuşkusuz. Dr. Frankenstein’ı, ürkütücü ama kibar tavırların arkasında kan emici bir canavar saklayan Kont Dracula ile bilimsel bir deney sonucu kişiliğinin karanlık tarafına kontrolü kaptıran bilim insanı Dr. Jekyll’a eşdeğer kılan ise “canavarın” insan doğasının en işlenmemiş, en rafine halini temsil etmesi ve tanrıya meydan okuyan Frankenstein ile Frankenstein’a baş kaldıran “canavar” arasındaki benzerlik kuşkusuz. Bugün “Frankenstein” deyince akla doktorun değil de canavarın gelmesi, tam da eserin temelini oluşturan bu dinamikten kaynaklanır. Canavar ve doktor aslında aynı paranın iki yüzünden, bir insanın aslı ve aynadan yansıyan suretinden başkası değildirler.
Oysa kimi kaynaklara göre de “Frankenstein” bir Fransız Devrimi alegorisinden başka birşey değildir. Hikayenin, temelde iyi niyetle başlayan başkaldırının tarihsel miyopluk dolayısıyla kontrolden çıkıp bir canavara dönüşmesini anlattığını savunanların, en çok Freudyen okumalarla yolları kesilmiştir. Frankenstein’ın canavarı önce yaratıp sonra terk etmesi , pek çok kişiye göre Mary Shelley ile babası arasındaki problemlerin bir yansımasıdır. Annesinin ölümünden sonra babasının evlenmesini hiç kabullenemeyen Mary’nin, canavarı kendi acılı varoluşunun bir tasviri olarak görmesi ise bize yeni okumalar için yol açar.
Bir diğer yaklaşım ise yaratığın Milton’ın “Kayıp Cennet-Paradise Lost” şiirinin baş kahramanı Adam’ın (Adem) bir yeniden yorumu olduğudur. Aynı cennetten yeryüzüne gönderilen Adem gibi canavar da hiç tanımadığı bir dünyada el yordamıyla yolunu bulmak zorundadır. Mark Twain’in eserle ilgili yorumu da bu sebeple önemlidir. Frankenstein’ın canavarı onun fikrini almadan yaratıp dünya üzerinde yaşamasına izin vermesini tanrının insanı yaratmasına benzeten Twain, Frankenstein’ın canavardan sorumlu olması gibi tanrının da insandan sorumlu olduğunu söyler ve ekler: “ ...(dünyada işlenen suçlardan sorumlu) tek bir suçlu var,o da insan değil...”
Kitabın altını kazıdıkça yüzleşeceğimiz bir diğer tema ise cinsel kimlik meselesi. Frankenstein’ın bir kadın olmadan canavara hayat vermesi, yani kadının klasik rolünü üstlenmesi Victor Frankenstein’ın karakterinin androjen yanının altını çiziyor. Şöyle ki, Victor her ne kadar toplumun ondan beklediği ölçülere ve maskülen role uygun davranmaya hevesli olsa da, canavar güçlendikçe bu imkansız hale geliyor. Canavarın güçlenip daha maskulen olması Victor’u pasifleştirerek daha feminen hale getiriyor. Hikayenin sonunu açığa çıkarmadan tamamlanamayacak bu yorumlama çabası da iyi bir hikayenin, her zaman sadece iyi bir hikayeden daha fazlası olduğunu bize hatırlattığı için Mary Shelley’nin hanesine artı puan olarak yazılıyor.
Frankenstein’nın beyazperde serüvenine gelince... İki karakter arasındaki dualitenin, dahası kitabın karanlık atmosferinin içerdiği sinemasal potansiyel 1910 yılındaki ilk uyarlamadan bu yana sayısız sanatçıya çıkış noktası oldu. Frankenstein’ın kah kitabın sayfaları arasından, olduğu gibi gelip yüreğimizi ağzımıza getirdi, kah Fred Çakmaktaş’ın aksi komşusu olarak beyazcamı şenlendirdi. Frankenstein’ın sinema yolculuğunun mihenk taşları ise gotik zevklerden taviz vermek istemeyen seyirciye ziyafet niteliğinde. 1931 yapımı James Whale imzalı “Frankenstein”, halen yapılmış en iyi uyarlama sayılıyor. Bu duruma canavar rolündeki unutulmaz Boris Karloff’un katkısı tartışılmaz tabii ki. 1974 yapımı “Young Frankenstein” ise daha önceki bütün gotik filmlerin kullana kullana eskitemediği klişelerle inceden inceye dalgasını geçerken Shelley’nin hikayesini de Mel Brooks’un kendine has metoduyla yeniden anlatıyor. Kenneth Branagh marifeti, en yakın tarihli ve en bilinen Frankenstein uyarlaması, adıyla sanıyla “Mary Shelley’s Frankenstein”da, bir diğer unutulmaz aktörün, Robert DeNiro’nun, varolmanın sancısıyla boğuşmasını ve bir canavarın suretinde bize tuttuğu aynadan, yeryüzündeki yalnızlığımızı izliyoruz.
Daha ondokuzuncu yüzyılın başında, on dokuz yaşında gencecik bir kızken bugünkü korku ve bilimkurgu külliyatlarının temelini atan Mary Shelley’e saygı duruşunda bulunmak, Shelley’nin çektiği acıyla lanetlenmiş, başka türlü olma şansını hiç bulamamış ve yaratıcısı tarafından terkedilmeye mahkum “canavar”ına yoldaş olmak ve her şeye rağmen tanrılara kafa tutup ciğerinin parçalanması ihtimaline karşı bile olsa ateşe göz koyanları, her biri kendi uzak ve karanlık şatosunun mahzenlerinde kesip biçerek, yırtıp yapıştırarak yeni bir hayat yaratmaya çalışanları, yani Frankenstein’ın milenyuma sürülmüş ruhdaşlarını yüreklendirmek için, yazıyı çok yeni “Van Helsing”te, gotik akrabaları Kont Drakula ve Kurtadam’la birlikte izlediğimiz “canavar”ın bir repliğiyle kapatmak kolaycılık gibi gelirse okuyucuya, yazarınız özür diliyor. Bazen dehanın önünde susup sözü söylemesini bilene bırakmak gerekiyor.

“Acı iyidir,severim acıyı. Yaşadığını hissetirir...”

Straight's Story

2008-12-18T15:53:00.000+02:00

David Lynch’ten bahsederken bahsedilmese olmaz üç-beş şey vardır kuşkusuz; banliyö hayatının cehennemvari tasviri, kapı komşunuz olabilecek psikopatlar silsilesi, bastırılmış dürtüler ve onların günlük hayattaki tezahürleri... 1999’da The Straight Story vizyona girdiğinden beri, bütün bu sayılanlara bir de çim biçme makinesi eklendi. Tüm zamanların bu en yavaş ve en az olaylı yol filminde sizi bekleyen Alvin Straight’in ve aksıra tıksıra yoluna devam eden çim biçme makinesinin ardında eyalet aşırı bir yolculuktan fazlası değil görünürde. David Lynch’in Disney stüdyolarından çıkan ve bu özelliğiyle pek çoklarının bıyık altından gülmesine sebep olan filmi ilk bakışta, çok hasta, yaşlı bir adamın kavgalı olduğu için yıllardır görmediği kardeşinin felç geçirdiğini duyunca onun yanına gitmek için yola düşmesini anlatan, çoluk çocuk izlenebilecek bir aile seyirliği… Ama daha yakından bakınca, insan doğasının karanlık tarafının sonbaharın parlak renkleriyle ustaca gizlenmiş bir portresiyle de karşılaşmak olası. Eh, nihayetinde bir David Lynch filmi izliyoruz.

Hasat ertesi sonbaharda, bir ayağı çukurda Alvin’in kavgalı olduğu kardeşiyle görüşmek üzere çim biçme makinesine atlayıp teptiği miller, klişeye sığınırsak, bir iç yolculuğun, bir kendiyle hesaplaşmanın da mihenk taşları aslında. James Joyce ve Henry James gibilerin ellerinde şekillenen modern edebiyat, birinci tekil anlatımın ne kadar tehlikeli bir yol gösterici olduğunu, gerçekleri biraz çarpıtarak ana karakteri ve olayları algımızla nasıl da oynanabileceğini göstermişti bize. Straight Story’de de, Alvin’in yol boyunca karşılaştığı yabancılara anlattığı hikâyelere özen gösterecek kadar dikkatli olursak bizi ilk bakışta gözümüzden kaçanlardan oluşan, daha büyük ve daha zengin bir resim bekliyor. Üstelik sonbaharda, mevsimin hüznüne yakışan parlak günbatımları eşliğinde, sonsuza kadar uzanıyormuş gibi görünen yollarda, John Ford’u kıskandıracak bir zarafetle tadı çıkarıla çıkarıla çekilmiş, Angelo Badalamenti’nin müziğiyle tadından yenmez hale gelmiş yolculuk sekanslarıyla, teknoloji bombardımanıyla hasarlanmış sinemasal belleğimize pansuman yapmayı da unutmuyor Lynch usta. Filmografisinin bu görünüşte en ayrıksı parçasıyla, insanlığa, yaşlılığa, aileye ve bağlılığa dair tespitler yapmaktan ödün vermeyerek üstelik.

Sonuç olarak elimizde, upuzun tek bir gün batımında çekilmiş gibi görünen, insan hayatının belki de perdeye en az aktarılan bölümüyle ilgili bir film var. David Lynch filmlerinin bizim yabancısı olduğumuz bambaşka bir evrende geçtiğini varsayarsak, Lynch evreniyle bizimki arasında bir çeşit geçiş filmi The Straight Story. Göründüğü gibi olmayan bir adamla ilgili, göründüğü gibi olmayan bir film.

Ancak daha fazlasını açık edersem sinema tanrıları çarpar beni. O yüzden niyetim uyarmak sizi; David Lynch filmi izlediğinizi unutmamak en iyisi.

It

2008-11-19T10:27:00.003+02:00

Önce görüntü vardı. Anlatılacak şey, bir laf kalabalığına gömülebilir hale gelmeden önce görüntü vardı. İnsan merak ediyor ister istemez, senaryo mesela nasıl yazılırdı o günlerde. İnsan ister istemez buna bağlıyor, sessiz filmlerin yıldızlarının yüzleri hiç konuşmadan bi’ dünya şey anlatmak zorunda oldukları için bu kadar anlamlı oluyor.

Clara Bow’u alalım mesela… Sienna Miller’lar, Mischa Barton’lara kalmamışken ortalık daha, hatta onları anneanneleri bile saçını nasıl tarayacağını, yüzünü nasıl boyayacağını bilmezken, Clara Bow vardı bu âlemde. Kükreyen yirmileri kalp şeklinde sürdüğü ruju, uzun kirpikleri ve tam da dönemin ruhunu yansıtan işveli tavırlarıyla kasıp kavurduktan sonra, sesli filmin icat olup mertliği bozmasıyla gencecik emekli olmak zorunda kalan Clara Bow, günümüzde de moda akımlarını yönlendiren genç yıldızlara yakıştırılan “it-girl” kavramının müsebbibi, 1926 yapımı “It”in başrolünde. Nedir “O” diye sorsanız, herhalde biraz kafa yorduktan sonra, şeytan tüyü diye tanımlarım. Zaten filmi seyrederseniz, Clara Bow’un narin bedeninde şeytan tüyünün bizzat ete kemiğe büründüğüne de şahit olacak, muhtemelen beni haklı bulacaksınız. Clara Bow’un Betty Lou Spence’ini büyük bir alışveriş merkezinde tezgâhtarlık yaparken sahip olduğu bol miktarda “o” ile hem seyircinin hem de yakışıklı playboyun kalbini çalarken ve sınıf atlarken izlemek, günümüzdeki pek çok romantik komedide rastlanmayan taptaze bir şeye, yirmili yılların o çok kendine has ruhuna tanıklık etmeyi beraberinde getiriyor aslında. Clara Bow’u yıldızlık mertebesini taşıyan, binlerce hayran mektubuna boğan da, tam bu halet-i ruhiyeyi perdede doğru zamanda ete kemiğe büründürmek oldu. Partilere gitti mesela Clara Bow filmlerinde, sigara içti, alkol de, daha seksi görünmek için elbisesinin yakasını kesmekten de çekinmedi, istediğini elde etmek için işve, cilve kullanmaktan da. Onu bir anda işçi sınıfı için rol modeli ve poster yıldızı yapan da, tam olarak, bu, dönemin ruhunu hem çok iyi kavrayan, hem de şekillendirmekten çekinmeyen tavrı oldu. Clara Bow, sessiz film dünyasında bir kadın ne kadar yıldız olabilirse o kadar yıldız oldu. Aynı ilerleyen yıllardaki film yıldızlarının hayranlarının yaptıkları gibi, saç kesiminden makyajına, sigarayı tutuşuna kadar taklit edildi, hatta Hollywood’un en çok hayran mektubu alan kadını da Clara Bow’un ta kendisiydi. Ama kaçınılmaz son, Clara Bow’un sesli filmlere yeterince hızlı adapte olamamasıyla geldi. Gerisi maalesef, Yeşilçam melodramı;alkolizm, şizofreni...

“It” hem hala moda dergilerinin, magazin editörlerinin çok bayılarak kullandığı “it-girl” kavramının ortaya çıkışının müsebbibi olması dolayısıyla, hem de günümüzün en popüler türlerinden birinin, romantik komedinin, hatta ileri gidersek, bir kadın yıldızın- günümüzde milyonlarca dolar aldıktan sonra- sürüklediği romantik komedilerin haminnesi olması dolayısıyla ilgiyi zaten hak ediyor. Ama bütün bu popüler bilgi yığınını gereksiz buluyorsanız, Clara Bow’un narin vücudunun arkasında bıraktığı, kayan bir yıldızdan kalana benzeyen belli belirsiz izi görmek ve belki Clara Bow nezdinde bütün sessiz film yıldızlarını yâd etmek için “It” iyi bir fırsat, keyifli bir 72 dakika.